امروز شنبه  16 آذر 1398
تعداد بازدید : 62 - تاریخ خبر : 1398/08/22 - 12:13
جدایی ادبیات و ایدئولوژی یک تعهد زدایی "نظام سرمایه داری" است

سید حسین شهرستانی نویسنده و پژوهشگر در برنامه ی سه شنبه شب "شب روایت" گفت: یک دیدگاه خیلی معروف وجود دارد که میگوید هنر و ادبیات فارغ از ایدئولوژی است و می کوشد بین آنچه که ایدئولوژی می نامد و ادبیات، دیوار بلندی بسازد. اما اگر ایدئولوژی را به عنوان تعلق و تعهد به افراد فرادستی بگیریم هیچ شکلی از ادبیات فارغ از ایدئولوژی نیست.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما، شانزدهمین قسمت از برنامه ی شب روایت با موضوع نسبت ادبیات و ایدئولوژی سه شنبه شب (21 آبان ) روی آنتن رفت.
در این قسمت از برنامه سید حسین شهرستانی نویسنده و پژوهشگر در خصوص مفهوم و تعریف ایدئولوژی گفت:مفهوم ایدئولوژی وقتی در هر بحثی وارد میشود با خودش تنش و حرارت وارد میکند.خیلی نمیشود  بر سر تعریف آن توافق کرد اما جز واژگانی است که به نحو موافقانه و مخالفانه در حوزه ی علوم اجتماعی به کار میرود.
شهرستانی افزود :در دهه ی 40 و 50 ایدئولوژی آنقدر مقدس میشود که جای دین را میگیرد.
شهرستانی در خصوص تعریف دقیق ایدئولوژی اضافه کرد.یک تعریف دقیق از ایدئولوژی نمی توان ارائه داد اما تعاریف و انگاره های مختلف از ایدئولوژی وجود دارد.یک نظام منتظم و چارچوب بندی شده از اندیشه های و جزمیات است .یعنی اندیشه ای که به صورت یک جزم تبدیل شده و مبنای کنش و عمل انسان در مقیاس اجتماعی است که هدایتگر زیست اجتماعی انسان است این یک تعریف عام از ایدئولوژی است.
شهرستانی در پاسخ به این سوال که طبق تعریف آیا ایدئولوژی با دین متفاوت است اظهار داشت:بستگی به تعریف دین از ایدئولوژی دارد .من منتقد این تعریف از دین هستم که دین را مجموعه ای از باورها و ارزش ها می دانند بلکه فراتر از آن است.
این پژوهشگر ادامه داد:تعریف مارکس از ایدئولوژی آگاهی کاذب طبقاتی است یعنی در واقع افیون توده هاست.که فرد مقید میشود تا جایگاه خودش را در جامعه بپذیرد و نسبت به آن معترض نباشد.
یک دیدگاه خیلی معروف وجود دارد که میگوید هنر و ادبیات فارغ از ایدئولوژی است و می کوشد بین آنچه که ایدئولوژی می نامد و ادبیات دیوار بلندی بسازد.این از موضع اصالت هنر و ادبیات بیان میشود و طرح خالص سازی ادبیات  از عناصر ایدئولوژیک است.بخشی از مدعیان ادبیات و هنر این استقلال را قائل هستند و منظورشان از ایدئولوژی هر نوع تعهد و هر شکلی از ارزش است.
شهرستانی در پاسخ به این سوال که چرا باید ادبیات و ایدئولوژی از هم جدا باشند در حالیکه بسیاری از آثار ماندگار ادبیات ایدئولوژیک هستند تصریح کرد:این اصرار خودش یک موضع ایدئولوژیک است .به یک معنای عام این  جور تعهد زدایی اقتضای ذاتی نظام سرمایه داری  و ساختارهای ذاتی نظام سرمایه دارانه است.منظق فرهنگ سرمایه داری در دوره ی متاخر این است که همه چیز از ریشه کنده شده است و این کاری است که پول با همه چیز میکند.
شهرستانی درباره ی اینکه آیا اساسا چنین چیزی ممکن است که یک اثر فارغ از نگاه ایدئولوژیک باشد گفت:
این گفتاری است که بعضی از نویسندگان متعهد در پاسخ به آنهایی که به شعار "هنر برای هنر و ادبیات برای ادبیات"قائل هستند وجود دارد که می گویند هر نوع ادبیاتی واجد ایدئولوژی است و هر کسی ایدئولوژی دارد .بنابراین ادبیات فارغ از ایدئولوژی نیست و من منتقد دیدگاه دوم هم هستم.
اما اگر اایدئولوژی را به عنوان تعلق و تعهد به افراد فرادستی بگیریم هیچ شکلی از ادبیات فارغ از ایدئولوژی نیست.اما اگر ایدئولوژی را به مفهوم دقیق کلمه به معنی جزمیات و ایستارها ببینیم هنر و ادبیات باید از ایدئولوژی آزاد باشند.
مجری برنامه،مسعود دیانی در رابطه با رمان "1984" و "مزرعه ی حیوانات" گفت که این دو اثر بنا بر اعلام سازمان سیا یک اثر سفارشی برای تضعیف اندیشه های چپ در شوروی بوده است و یک نویسنده ی سرمایه دار این اثر را نوشته است و به آن رمان هم می گویند و جز آثار مشهور جهان است.این متر و معیار چگونه است که این ها رمان ادبی است اما اگر نویسنده ی مذهبی رمانی بنویسد رمان محسوب نمیشود.
شهرستانی در پاسخ گفت:این بر آشفتگی میدان است .اما اگر سفارش گرفته باشد و یا سفارشی نباشد در نهایت ما با یک اثر روبه رو ایم و در کلیت خودش یک شی واحد است و اگر واجد خصائص زیبایی شناسانه ی ادبی باشد یک اثر ادبی است.منظور این است هر نوع بیان تعهدی نمی تواند ادبیات باشد و هر نوع تعهد ادبی هم نمیتواند بیرون از ادبیات باشد.نه می شود گفت هرکس تهعد خودش را وارد ادبیات کرد ضرورتا از قلمرو ادبیات بیرون است و نه میشود گفت ادبیات و هنر یکسره ایدئولوژی است این هر دو دیدگاه امروز آفت فضای روشنفکری است و یک دو قطبی بین ارزشی ها و روشنفکری ها به وجود آورده است.
«شب روایت» به تهیه کنندگی حسین شاهمرادی محصول گروه ادب و هنر شبکه چهار سیما است که سه شنبه ها ساعت 23 به صورت زنده پخش می شود.

انتهای پیام/ن

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

برنامه «دست خط» این هفته ( جمعه ۸ آذر ماه) میزبان "حسن کامران" نماینده مجلس شورای اسلامی می شود.

با فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما در اولین هفته آذر ماه همراه باشید.

برنامه «درس هایی از قرآن» این هفته با موضوع نشانه های توحید در زندگی و وظیفه انسان در قبال خداوند پخش می شود.

برنامه جشنواره کار آفرینی سیما امروز میزبان 2 نفر از کارآفرینان شهرستانی است که کسب و کار جدیدی راه اندازی کرده اند.

مراسم دعای ندبه این هفته حرم مطهر عبدالعظیم حسنی علیه السلام  بصورت زنده و مستقیم از شبکه یک سیما پخش می شود.

سخنرانی سردار سلامی در تجمع دفاع از اقتدار و امنیت، عصر امروز از شبکه افق پخش می شود.

دریادار حسین خانزادی، فرمانده نیروی دریایی ارتش از عملکرد این نیرو واقتدار  نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران صحبت می کند.

فصل جدید برنامه «عصرخانواده» با تغییراتی ساختاری و محتوایی از یکشنبه دهم آذر روانه آنتن می‌شود.

برنامه «مناظره» جمعه 8 آذر شبکه یک اتفاقات اخیر تیم ملی فوتبال ایران را بررسی می کند.

«چهل تیکه» ضمن خاطره بازی با هنرمندان محبوب کشور از سرمایه های هنری رسانه ملی تجلیل می کند.

 

بازی بارسلونا-دورتموند، چهارشنبه 6 آذر از ساعت 23:30 به صورت زنده از شبکه سه سیما پخش می شود .

در روزهای پنج‌شنبه و جمعه 14 و 15 آذر ماه که مصادف با ولادت امام حسن عسکری (ع) است، همراه با فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما باشید.

امشب ‌‌سه شنبه ۵ آذر ماه، سروش صحت در برنامه «کتاب‌باز» ساعت ۲۰ میزبان دکتر سوگل مشایخی، جامعه‌شناس، مشاور خانواده و مدرس کارگاه‌های مهارت‌های زندگی است.

برنامه تلویزیونی «عصرانه»، چهارشنبه شب با حضور منوچهر متکی، به ماجرای استیضاح ترامپ می پردازد.

برنامه تلویزیونی «جهان آرا» با موضوع مسائل روز و معیشت مردم، چهارشنبه شب از شبکه افق پخش می‌شود.

 

معاون سیمای رسانه ملی گفت: در حال حاضر 60 سریال در ایستگاه های مختلف تولید داریم که این میزان نسبت به سال 95 هشت  برابر رشد نشان می دهد.

محمدرضا جعفری‌جلوه؛ مدیر شبکه دو ضمن معرفی مجموعه‌های نمایشی، مسابقات و تازه‌های شبکه دو سیما در ایام پیش‌رو؛ از دست پُر این شبکه  در حیطه پخش و تولید سریال‌های متنوع سخن گفت که تنها تولید 8 سریال جدید از جمله این تدارکات است.

با امضای تفاهم نامه همکاری شبکه آموزش سیما و مرکز پویانمایی صبا، مهارت آموزی با تولید پویانمایی پیوند خورد.

ساخت برنامه «شبکه کوچک» به زودی در مرکز پویانمایی صبا آغاز و به طور اختصاصی از شبکه دو سیما پخش خواهد شد.

این هفته در بخش مرور پرونده کاری بازیگران، فیلم هایی از "آل پاچینو "، بازیگر چهره و تهیه کننده سینما ، که دارای سبک ویژه‌ و به واقع سرشار از استعداد است و به خوبی می‌تواند ایفاگر هر نقشی باشد دربخش «صحنه گران» (مرور آثار)پخش می شوند.

تصویربرداری «کامیون» به کارگردانی سید مسعوداطیابی همزمان با هفته وحدت وایام میلاد باسعادت رسول اکرم( ص)  با حضور بازیگران اصلی در تهران آغاز شد.

 

مستند " صرافی نیکسون و شرکا" کاری از سفیر فیلم با همکاری گروه سیاسی شبکه پنج سیما امشب ساعت 20:30 بر روی آنتن می رود. 

این هفته در بخش مرور پرونده کاری بازیگران، فیلم هایی از رابرت ردفورد، از این شبکه پخش خواهد شد.

ویژه برنامه " به خانه بر می گردیم" امروز( جمعه 15 آذر ماه) ارتباط زنده و تصویری با سیمای سیستان و بلوچیستان برقرار می کند. 

قسمت پنجم از فصل دوم برنامه تلویزیونی «نقد سینما» روز جمعه 15ام آذرماه و با حضور رضا درستکار، شاهین شجره کهن، امیررضا مافی و آرش خوشخو، روی آنتن خواهد رفت.

سیدعلی ضیا چهارشنبه شب در این برنامه میزبان غلامحسین لطفی بازیگر سینما و تلویزیون بود.

برنامه دانشجویی «رادیکال سه» این هفته به مناسبت فرارسیدن روز دانشجو در ویژه‌‌برنامه‌ای 3 قسمتی به بررسی جنبش دانشجویی در دهه‌های 70 و 80 می‌پردازد.

«حاصل فصل من» روایتی از یک دختر دانشجوی روستایی و مبارزه او با مشکلات اقتصادی روستاست که امروز روی آنتن شبکه یک سیما خواهد رفت.

فصل دوم سریال تلویزیونی «نون.خ» به کارگردانی سعید آقاخانی شب گذشته ۱۲ آذرماه در لوکیشنی در کرمانشاه کلید خورد.

شصت‌ویکمین برنامه‌ی تلویزیونی «چرخ» در فصل ششم به گفت‌وگویی درباره‌ی آلودگی هوای کلان‌شهرها اختصاص داشت.

در «چراغ» شبکه پنج سیما زنان گرویده به حجاب، خودشان نیز در روند تبلیغ فرهنگ و ارزش ها قرار می گیرند.

مجله سینمایی «شب سینما» پنجشنبه 14 آذرماه  از معافیت مالیاتی هنرمندان می گوید.

در روزهای پنج‌شنبه و جمعه 14 و 15 آذر ماه که مصادف با ولادت امام حسن عسکری (ع) است، همراه با فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما باشید.

برنامه «درس هایی از قرآن» این هفته با موضوع گناه و خطر کوچک شمردن آن پخش می شود.

فیلم سینمایی «آرزوی مرگ» محصول 2018 آمریکا برای اولین بار 14 آذر ماه ساعت 20:30 از شبکه چهار سیما پخش می شود.

برنامه «ستایش نور» با موضوع سالروز ولادت امام حسن عسکری علیه السلام پخش می شود.

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد