امروز چهارشنبه  1 آبان 1398
تعداد بازدید : 80 - تاریخ خبر : 1398/07/01 - 16:35
روایت «چرخ» از ساختار خودآگاهی مغز انسان

بیست‌ونهمین قسمت فصل ششم «چرخ» به گفت‌وگویی درباره‌ی ساختار خودآگاهی مغز انسان اختصاص داشت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما؛ در «میز علم» برنامه‌ی یکشنبه ۳۱ شهریور، حسین فروتن به‌عنوان مجری-کارشناس «چرخ»، میزبان دکتر حسین استکی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بود. دکتر استکی این گفت‌وگو را با بحث درباره‌ی تعریف خودآگاهی آغاز کرد: «فلاسفه تعاریف بهتری از خودآگاهی دارند ولی در علوم اعصاب تعریف خوبی وجود ندارد. علوم اعصاب درباره‌ی این بحث می‌کند که خودآگاهی یک پدیده‌ی واحد نیست و ساختمان و اجزا دارد. خودآگاهی در واقع هوشیاری و دانستن درونی نسبت به آگاهی است. به طور مثال ما صدای پنکه‌ای را می‌شنویم، آن صدا پردازش حسی می‌شود، به خودآگاه می‌رسد و آن را درک می‌کنیم. اسم این را می‌گذاریم تجربه‌ی حسی خودآگاه. لحظه‌ای بعد که توجه ما به چیز دیگری معطوف می‌شود، همچنان پردازش حسی درباره‌ی صدای پنکه انجام می‌شود اما به خودآگاه ما نمی‌رسد. یکی از تفاوت‌های ما با هوش مصنوعی خودآگاهی است. انسان وقتی به خواب می‌رود، بخشی از خودآگاهی خود را از دست می‌دهد. خودآگاهی لایه‌های مختلفی دارد.»

مغز انسان ساختار واحدی ندارد
ادامه‌ی بحث این استاد دانشگاه شهید بهشتی به شواهد تجربی خودآگاهی اختصاص داشت: ««من» یا «خویش» ساخته‌ی مغز ماست. در واقع مغز ما ظرفیت خودآگاهی را تولید می‌کند و این ظرفیت‌ها جمع‌بندی می‌شود و ما فقط به نوک این هرم می‌گوییم «من». در فرآیند بزرگ شدن مغزها و اضافه شدن نورون‌ها، چند صد فیبر به‌وجود می‌آید تا اتصالات برقرار شود. نورون‌های مغز ما به‌ نورون‌های نزدیک اتصالات بیشتری دارند و با نورون‌های دوردست ارتباطات کمتری دارند. این یکی از شواهدی است که نشان می‌دهد مغز ما قطعه‌قطعه با هم کار می‌کند و یک سازمان شکسته دارد و ساختار واحدی ندارد. در هر کدام از این قطعه‌های مغز صدها میلیون نورون وجود دارد. سیم‌کشی مغز نوزادی که به دنیا می‌آید بدون حساب‌وکتاب است و همه به هم وصل هستند اما تجربه‌های‌ حسی در دو سال اول زندگی ۹۰ درصد از آنها از بین می‌رود. به نظر می‌آید ما یک «من» ثابت در طول زندگی داریم.»

خودآگاهی‌های کوچک، خودآگاهی جامع
دکتر استکی درباره‌ی نقش نیمکره‌های مغز در فرآیند خودآگاهی گفت: «مغز موجودات، از جمله انسان دو نیمکره دارد که با صد میلیون فیبر به هم وصل شده‌اند. هر نیمکره‌ی مغز اطلاعات مقابل را دریافت می‌کند. به‌طور مثال آنچه در چشم راست ما دیده می‌شود، به سمت چپ مغز می‌رود و بالعکس. در حالت عادی اطلاعات بین دو نیمکره مبادله می‌شود. جداسازی دو نیمکره‌ی مغز منجر به تفکیک ذهن می‌شود. هر دو نیمه‌ی مغز معنی کلمات را تشخیص می‌دهند. نیمه‌ی چپ کنترل گویش را در اختیار دارد. هر دو نیمه‌ی مغز در کنترل رفتار نقش دارند. نیمه‌ی چپ مغز از دلیل رفتار کنترل‌شده‌ توسط نیمه‌ی راست بی‌خبر است و تلاش می‌کند آن را توجیه کند. خودآگاهی قابل تفکیک است و ممکن خودآگاهی بخشی از خودآگاهی بخش‌های دیگر بی‌خبر باشد. ادراک بدون خودآگاهی دلیل وجود ساختار شکسته و غیرواحد در ادراکات حسی و خودآگاهی آن است. کنترل دست توسط بخشی از مغز، بدون آگاهی بیمار، دلیل بر وجود جزئی خودآگاه مستقل در مغز است. بخش‌های متفاوتی از مغز در ادراک محل و مالکیت بدن نقش دارند. ما تجربه‌های خودآگاه موضعی داریم که در حالت عادی پنهان هستند. بخش‌هایی از مغز که این کار را انجام می‌دهند، این اطلاعات را به بخش خودآگاهی جامع و آشکاری می‌دهند که ما به آن می‌گوییم «من». در این کار  نیمکره‌ی چپ نقش بیشتری دارد.»

مغز ما خودآگاهی متعددی را تولید می‌کند
این متخصص علوم اعصاب‌شناختی درباره‌ی نوروبیولوژی خودآگاهی اضافه کرد: «در مغز آدم ۸۶ میلیارد نورون وجود دارد. قشر خاکستری مغز ما ۱۶ میلیارد نورون دارد. تمام اتفاقات نورونی بدن ما قابل محاسبه ریاضی و کمی‌پذیر است. در بدن ما رقم بسیار بزرگی ازاتصالات عصبی (سیناپسی) وجود دارد. وقتی چهره‌ ای را شناسایی می کنیم در سیناپس اتفاقاتی در حال رخ دادن است. وقتی یک اتفاق به ظاهر ساده مثل شناسایی یک چهره آشنا صورت می گیرد تمام سطوح تحت سلولی و مولکولی درگیر این مسأله می شوند. شناخت (cognition) یک پدیده‌ی تدریجی است، نه ناگهانی. در هر پدیده‌ی اخلاقی و شناختی، اصول ساختار مغز ما که تعیین‌کننده ظرفیت های خودآگاهی است، بیش از ۴۰ میلیون سال قبل بسته شده است. مغز ما و دیگر موجودات فرقی ندارد، فقط مغز ما پیچیده‌تر شده است. مغزهای بالاتر، تعداد نورون ها و سیناپس‌های بیشتر و در نتیجه پیچیدگی بیشتری ایجاد کرده است. این باعث می‌شود مغزهای بزرگ تکه‌تکه و از هم جدا شوند زیرا ارتباط بین اجزای آنها سخت می‌شود. بنابراین مغز ما خودآگاهی متعددی را تولید می‌کند. دنیای ادراکی کاملا وابسته به سازماندهی مغز ماست. اگر کمی چیدمان اجزای مغز ما تغییر کند، خودآگاهی ادراکی ما نیز تغییر می کند.» در بخش دیگری از برنامه هم گزارشی مستند از جزییات کار دکتر کامران کمالی، خزنده‌شناس روی آنتن رفت.
مجله‌ی تصویری «چرخ» مهم‌ترین رویدادهای علم و فناوری و مسائل روزمره‌ی زندگی را با نگاهی تخصصی و به‌زبانی ساده و با حضور کارشناسان، اساتید دانشگاه و نخبگان بررسی و واکاوی می‌کند.
«چرخ» سه روز در هفته، یکشنبه، دوشنبه و سه‌شنبه، از ساعت ۱۹ به‌صورت زنده از شبکه‌ی چهار پخش می‌شود. مجری «چرخ» حافظ آهی است و محمد جباری سردبیری برنامه و الهه بهبودی تهیه‌کنندگی «چرخ» را بر عهده دارند.

انتهای پیام/ن

 

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

محسن کلاهدوز مدیر پخش شبکه دو سیما شب گذشته (چهارشنبه 24 مهر) دار فانی را وداع گفت.

برنامه «فرمول یک» امروز میزبان نورالله عزیز محمدی قاضی کیفری است.

مشاور عالی معاون سیما در نامه‌ای خطاب به مدیران شبکه‌ها، مجریان برتر در حوزه های پاسداست زبان فارسی و دیگر صلاحیت های حرفه ای را در بازه زمانی تابستان معرفی کرد.

بازیگر نقش نیروی امنیتی زن در سریال «ترور خاموش» می‌گوید نقش او در این سریال در ابتدا مفصل‌تر بود.

شبکه‌های مختلف سیما در روزهای پایانی هفته و روز اربعین حدود 50 فیلم سینمایی، تلویزیونی و انیمیشن را به روی آنتن خواهند برد.

«ستایش» امشب به دلیل بازی مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۰ پخش نمی شود.

شبکه های تلویزیون با پوشش گسترده ایام اربعین همراه و همگام با زوار اباعبدالله الحسین( ع) در این شور و شعور حسینی، خادم رسانه ای سرور و سالار شهیدان کربلا شدند. 

برنامه «اعجوبه ها» به کنداکتور شبکه سه اضافه خواهد شد.

رییس مرکز تولید و فنی سیما به بهانه بازدید ریاست سازمان صداوسیما از کارگاه های پیش تولید سریال الف ویژه «سلمان فارسی» در شهرک سینمایی و تلویزیونی ایران، یادداشتی منتشر کرد.

مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان افسری دانشگاه امام حسین(ع) با حضور رهبر انقلاب امشب از شبکه یک سیما پخش می شود.

برنامه زنده تلویزیونی «اربعین 1141» با موضوع سفر کربلا اولی ها، از شبکه افق پخش خواهد شد.

مستند «من یک کاتولیک هستم» روایتی متفاوت از حماسه پیاده روی اربعین از دید یک مخاطب بین المللی، پنجشنبه 25 مهرماه روی آنتن شبکه افق می رود.

حجت الاسلام قرائتی در برنامه این هفته «درس هایی از قرآن»درباره نیاز بشر به دین صحبت می کند.

«ستایش» به کارگردانی سعید سلطانی یک تریلوژی یا سه گانه ایرانی با محوریت خانواده و اخلاق است؛ سریالی که همچون یک رمان بلند و تصویری، زندگی یک خاندان و فراز و فرود‌های آن را طی چهار دهه نشان می‌دهد.

دوازدهمین قسمت از فصل سیزدهم برنامه «زاویه» با موضوع «نقد و بررسی اسلامیت قانون گذاری در ایران» از قاب شبکه چهار سیما پخش خواهد شد.

 

معاون سیمای رسانه ملی گفت: در حال حاضر 60 سریال در ایستگاه های مختلف تولید داریم که این میزان نسبت به سال 95 هشت  برابر رشد نشان می دهد.

تلویزیون برای پاییز امسال پویانمایی‌های بسیاری آماده کرده است.

مدیر شبکه نسیم از مجری برنامه «کودک شو» تقدیر کرد.

ملیکا زارعی معروف به خاله شادونه در روز کودک به برنامه «سلام صبح بخیر» آمد و از تجربه بازیگری تا 15 سالگی تا اجرا و مادر شدن سخن گفت.

مجموعه تلویزیونی «فوق‌لیسانسه‌ها» به کارگردانی سروش صحت که این روزها تصویربرداری آن در مناطق مختلف تهران در حال انجام است، از اواسط آبان ماه روی آنتن شبکه سه سیما خواهد رفت.

فصل دوم طرح ملی حفظ قرآن کریم بشارت 1453 از امروز دوشنبه 15 مهرماه به روی آنتن شبکه قرآن و معارف سیما می رود.

محمدرضا جعفری‌جلوه؛ مدیر شبکه دو ضمن معرفی مجموعه‌های نمایشی، مسابقات و تازه‌های شبکه دو سیما در ایام پیش‌رو؛ از دست پُر این شبکه  در حیطه پخش و تولید سریال‌های متنوع سخن گفت که تنها تولید 8 سریال جدید از جمله این تدارکات است.

برنامه صبحگاهی شبکه سلامت با عنوان «صبح عالی» هر روز به صورت زنده از مرکز همدان روی آنتن می رود.

سریال تلویزیونی «ترور خاموش» سریالی در ژانر معمایی - پلیسی است که شب ها از شبکه یک سیما روی آنتن می رود.

 

برنامه «طرحی برای فردا» این هفته با موضوع تمدن اسلامی، عقلانیت دینی و حق الناس شرعی پخش می شود.

مستند روایی «چشمان بسته» 2 آبان ماه به مناسبت سالروز تاسیس سازمان ملل متحد روی آنتن شبکه چهار سیما می رود.

 برنامه «این شب ها» از امشب تا سه شنبه شب با موضوع بررسی ضرورت نبوت و امامت پخش می شود.

برنامه «تهران 20» امشب (چهارشنبه  ۱ آبان ماه) با حضور علیرضاشریفی فرد، معاون سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران و علی‌اصغر ماستری فراهانی، دبیر شورای محله راه‌آهن منطقه ۱۱ به روی آنتن شبکه پنج سیما می‌رود.

3 شهروند زنجانی، شیرازی و قمی شرکت کنندگان امروز جشنواره کارآفرینی هستند.

برنامه «اعتیاد و زنان» با محوریت اعتیاد زنان در آیتم‌های متفاوت از شبکه هفت سیما پخش می شود.

چهاردهمین قسمت برنامه «مدیر مسئول» این هفته ( جمعه  3 آبان ماه ) میزبان سعید نمکی  وزیر بهداشت و درمان است.

در روزهای آغازین آبان ماه با فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما همراه باشید.

مجموعه مستند «تلاش ایرانی»، این بار ظرفیت های اقتصادی استان کردستان را معرفی می کند.

صادق کرمیار نویسنده ی کتاب "نامیرا" در برنامه ی سه شنبه شب ،«شب روایت» گفت: این داستان است که میتواند  پرسش هایی  را از لایه های زیرین ذهن بیرون بکشد و من با این نگاه وارد کوفه شدم و این پرسش ها باعث شد که به دنبال تحلیل های مختلفی از مردم کوفه بروم.

ویژه برنامه زنده تلویزیونی «ضیافت نبوی» در سه قسمت به به بازخوانی مناسبات قرآن ،تمدن اسلامی و سیره نبوی می پردازد.

برنامه «درس هایی از قرآن» این هفته با موضوع شناخت خداوند و برکات آن پخش می شود.

مستند «جایی که نبودم» در مورد مدافعان حرم، جمعه 3 آبان روی آنتن شبکه افق می رود.

مستند «بذرهای نابودی» درباره خطرات استفاده طولانی مدت از محصولات تراریخته ژنتیکی، جمعه 3 آبان از شبکه افق پخش می شود.

دوازدهمین قسمت مجموعه «ملازمان حرم» با حضور همسر شهید سید اسماعیل سیرت نیا، پنجشنبه 2 آبان از شبکه افق پخش می شود.

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد