امروز چهارشنبه  7 خرداد 1399
تعداد بازدید : 243 - تاریخ خبر : 1398/07/01 - 16:35
روایت «چرخ» از ساختار خودآگاهی مغز انسان

بیست‌ونهمین قسمت فصل ششم «چرخ» به گفت‌وگویی درباره‌ی ساختار خودآگاهی مغز انسان اختصاص داشت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما؛ در «میز علم» برنامه‌ی یکشنبه ۳۱ شهریور، حسین فروتن به‌عنوان مجری-کارشناس «چرخ»، میزبان دکتر حسین استکی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بود. دکتر استکی این گفت‌وگو را با بحث درباره‌ی تعریف خودآگاهی آغاز کرد: «فلاسفه تعاریف بهتری از خودآگاهی دارند ولی در علوم اعصاب تعریف خوبی وجود ندارد. علوم اعصاب درباره‌ی این بحث می‌کند که خودآگاهی یک پدیده‌ی واحد نیست و ساختمان و اجزا دارد. خودآگاهی در واقع هوشیاری و دانستن درونی نسبت به آگاهی است. به طور مثال ما صدای پنکه‌ای را می‌شنویم، آن صدا پردازش حسی می‌شود، به خودآگاه می‌رسد و آن را درک می‌کنیم. اسم این را می‌گذاریم تجربه‌ی حسی خودآگاه. لحظه‌ای بعد که توجه ما به چیز دیگری معطوف می‌شود، همچنان پردازش حسی درباره‌ی صدای پنکه انجام می‌شود اما به خودآگاه ما نمی‌رسد. یکی از تفاوت‌های ما با هوش مصنوعی خودآگاهی است. انسان وقتی به خواب می‌رود، بخشی از خودآگاهی خود را از دست می‌دهد. خودآگاهی لایه‌های مختلفی دارد.»

مغز انسان ساختار واحدی ندارد
ادامه‌ی بحث این استاد دانشگاه شهید بهشتی به شواهد تجربی خودآگاهی اختصاص داشت: ««من» یا «خویش» ساخته‌ی مغز ماست. در واقع مغز ما ظرفیت خودآگاهی را تولید می‌کند و این ظرفیت‌ها جمع‌بندی می‌شود و ما فقط به نوک این هرم می‌گوییم «من». در فرآیند بزرگ شدن مغزها و اضافه شدن نورون‌ها، چند صد فیبر به‌وجود می‌آید تا اتصالات برقرار شود. نورون‌های مغز ما به‌ نورون‌های نزدیک اتصالات بیشتری دارند و با نورون‌های دوردست ارتباطات کمتری دارند. این یکی از شواهدی است که نشان می‌دهد مغز ما قطعه‌قطعه با هم کار می‌کند و یک سازمان شکسته دارد و ساختار واحدی ندارد. در هر کدام از این قطعه‌های مغز صدها میلیون نورون وجود دارد. سیم‌کشی مغز نوزادی که به دنیا می‌آید بدون حساب‌وکتاب است و همه به هم وصل هستند اما تجربه‌های‌ حسی در دو سال اول زندگی ۹۰ درصد از آنها از بین می‌رود. به نظر می‌آید ما یک «من» ثابت در طول زندگی داریم.»

خودآگاهی‌های کوچک، خودآگاهی جامع
دکتر استکی درباره‌ی نقش نیمکره‌های مغز در فرآیند خودآگاهی گفت: «مغز موجودات، از جمله انسان دو نیمکره دارد که با صد میلیون فیبر به هم وصل شده‌اند. هر نیمکره‌ی مغز اطلاعات مقابل را دریافت می‌کند. به‌طور مثال آنچه در چشم راست ما دیده می‌شود، به سمت چپ مغز می‌رود و بالعکس. در حالت عادی اطلاعات بین دو نیمکره مبادله می‌شود. جداسازی دو نیمکره‌ی مغز منجر به تفکیک ذهن می‌شود. هر دو نیمه‌ی مغز معنی کلمات را تشخیص می‌دهند. نیمه‌ی چپ کنترل گویش را در اختیار دارد. هر دو نیمه‌ی مغز در کنترل رفتار نقش دارند. نیمه‌ی چپ مغز از دلیل رفتار کنترل‌شده‌ توسط نیمه‌ی راست بی‌خبر است و تلاش می‌کند آن را توجیه کند. خودآگاهی قابل تفکیک است و ممکن خودآگاهی بخشی از خودآگاهی بخش‌های دیگر بی‌خبر باشد. ادراک بدون خودآگاهی دلیل وجود ساختار شکسته و غیرواحد در ادراکات حسی و خودآگاهی آن است. کنترل دست توسط بخشی از مغز، بدون آگاهی بیمار، دلیل بر وجود جزئی خودآگاه مستقل در مغز است. بخش‌های متفاوتی از مغز در ادراک محل و مالکیت بدن نقش دارند. ما تجربه‌های خودآگاه موضعی داریم که در حالت عادی پنهان هستند. بخش‌هایی از مغز که این کار را انجام می‌دهند، این اطلاعات را به بخش خودآگاهی جامع و آشکاری می‌دهند که ما به آن می‌گوییم «من». در این کار  نیمکره‌ی چپ نقش بیشتری دارد.»

مغز ما خودآگاهی متعددی را تولید می‌کند
این متخصص علوم اعصاب‌شناختی درباره‌ی نوروبیولوژی خودآگاهی اضافه کرد: «در مغز آدم ۸۶ میلیارد نورون وجود دارد. قشر خاکستری مغز ما ۱۶ میلیارد نورون دارد. تمام اتفاقات نورونی بدن ما قابل محاسبه ریاضی و کمی‌پذیر است. در بدن ما رقم بسیار بزرگی ازاتصالات عصبی (سیناپسی) وجود دارد. وقتی چهره‌ ای را شناسایی می کنیم در سیناپس اتفاقاتی در حال رخ دادن است. وقتی یک اتفاق به ظاهر ساده مثل شناسایی یک چهره آشنا صورت می گیرد تمام سطوح تحت سلولی و مولکولی درگیر این مسأله می شوند. شناخت (cognition) یک پدیده‌ی تدریجی است، نه ناگهانی. در هر پدیده‌ی اخلاقی و شناختی، اصول ساختار مغز ما که تعیین‌کننده ظرفیت های خودآگاهی است، بیش از ۴۰ میلیون سال قبل بسته شده است. مغز ما و دیگر موجودات فرقی ندارد، فقط مغز ما پیچیده‌تر شده است. مغزهای بالاتر، تعداد نورون ها و سیناپس‌های بیشتر و در نتیجه پیچیدگی بیشتری ایجاد کرده است. این باعث می‌شود مغزهای بزرگ تکه‌تکه و از هم جدا شوند زیرا ارتباط بین اجزای آنها سخت می‌شود. بنابراین مغز ما خودآگاهی متعددی را تولید می‌کند. دنیای ادراکی کاملا وابسته به سازماندهی مغز ماست. اگر کمی چیدمان اجزای مغز ما تغییر کند، خودآگاهی ادراکی ما نیز تغییر می کند.» در بخش دیگری از برنامه هم گزارشی مستند از جزییات کار دکتر کامران کمالی، خزنده‌شناس روی آنتن رفت.
مجله‌ی تصویری «چرخ» مهم‌ترین رویدادهای علم و فناوری و مسائل روزمره‌ی زندگی را با نگاهی تخصصی و به‌زبانی ساده و با حضور کارشناسان، اساتید دانشگاه و نخبگان بررسی و واکاوی می‌کند.
«چرخ» سه روز در هفته، یکشنبه، دوشنبه و سه‌شنبه، از ساعت ۱۹ به‌صورت زنده از شبکه‌ی چهار پخش می‌شود. مجری «چرخ» حافظ آهی است و محمد جباری سردبیری برنامه و الهه بهبودی تهیه‌کنندگی «چرخ» را بر عهده دارند.

انتهای پیام/ن

 

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

فیروز کریمی؛ مربی شناخته شده فوتبال کشورمان مهمان امشب (پنجشنبه ۱ خرداد) برنامه شبانگاهی «شبگرد» است.

در آستانه روز جهانی قدس شبکه یک ویژه برنامه هایی را روی آنتن می برد.

پخش تواشیح «اسماءالحسنی» در شبکه کودک مورد توجه و تشکر رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) قرار گرفت.

رئیس چهارمین جشنواره تلویزیونی مستند رسانه ملی از حمایت بیشتر از مستندسازان با رشد 50 درصدی حق پخش در این دوره خبر داد.

ویژه برنامه رمضانی شبکه یک سیما شب گذشته میزبان یکی از مجریان صدا و سیما بود.

ویژه برنامه «دورهمی»، «کودک شو»، «کتاب باز» و «ویتامین خ» بعد از یک ماه روزه داری،میهمان خانه های شما خواهند بود.

برنامه «جشن رمضان» شب گذشته میزبان دختران شهید حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید پورجعفری و شهید سرلک بود.

مستند «ربای» روایتی از مبارزه یهودیان ضد صهیونیست علیه اسرائیل، چهارشنبه 31 اردیبهشت از شبکه افق پخش می شود.

در تعطیلات عید سعید فطر همراه با فیلم های سینمایی شبکه های سیما باشید.

تصویر برداری مجموعه تلویزیونی «صفر بیست و یک» به کارگردانی مشترک سیامک انصاری و جواد رضویان و تهیه کنندگی مهدی فرجی در تهران آغاز شد .

قائم مقام شورای عالی قرآن از اقدام پسندیده شبکه مستند سیما در تولید و پخش زندگی نامه قاریان برجسته ایران و مصر قدردانی کرد.

در روزهای ابتدایی خرداد ماه که مصادف با روز جهانی قدس و آزاد سازی خرمشهر است؛ از ماجرای شهید غلامرضا رهبر گزارشگر رادیو آبادان در «رادیو آبادان» تا قتل‌عام و نسل‌کشی وحشیانۀ اسرائیلی‌ها در «بازمانده» همراه باشید.

شیوه های درمان ناباروری در برنامه «انارستان» بررسی می شود

در آستانه عید سعید فطر، مسابقه «ایران» در ویژه برنامه ای 12 قسمتی قرار است هر شب لحظات شاد و مفرحی را برای مخاطبان رقم بزند.

به مناسبت فرا رسیدن عید سعید فطر؛ شبکه های سیما ویژه برنامه های متعدد و جذابی را برای پخش در نظر گرفته اند.

 

نگاهی جدی به مهارت ها فصل جدید برنامه «راهش اینه» از پنجشنبه 26 دی ماه، از شبکه آموزش پخش خواهد شد.

برنامه «انتخاب یازدهم» با موضوع بررسی دقیق عملکرد و اختیارات مجلس شورای اسلامی از شبکه پنج سیما هر پنج شنبه ساعت21:30 پخش می شود.

«چرخ» در هفتاد‌وششمین قسمت فصل ششم، ساعت 19 امروز، سه‌شنبه 24 دی، موضوع افکارسنجی در شبکه‌های اجتماعی را بررسی خواهد کرد.

فصل جدید مستند مسابقه پرطرفدار «خانه ما» که چند هفته ای است فصل هشتم آن روی آنتن است، در بوشهر ساخته می شود.

شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران طی پیامی از معاون سیما بابت پوشش مراسم باشکوه یوم الله 9 دی قدردانی کرد.

مدیرعامل موسسه خیریه متوسلین به امام رضا(ع) از عملکرد رسانه ملی در پوشش خبری برگزاری نخستین جشنواره ملی هنری «همام» قدردانی کرد.

 

جدول شماره ٨٩  مدرسه تلویزیونی ایران اعلام شد.

فلورا سام بازیگر و فیلمساز به گفتگو با مهران مدیری در برنامه «دورهمی» می‌نشیند.

برنامه تلویزیونی «دوربرگردون» با اجرای عبدالله روا روزهای پنجشنبه و جمعه روی آنتن شبکه سه می‌رود.

تصویربرداری مجموعه ترکیبی تلویزیونی «یک لیوان زندگی» به تهیه کنندگی و کارگردانی رضا صافی به پایان رسید.

مجموعه انیمیشن « قند و شکر» از تولیدات مرکز پویانمایی صبا در خردادماه مهمان قاب شبکه دو شده و هر روز ساعت 15 از این شبکه تلویزیونی پخش می شود.

در آخرین قسمت از ویژه‌برنامه «سوره» گفتگوی مسعود دیانی با حسام‌الدین سراج و سید حسین شهرستانی درخصوص «قرآن و هنر» شب گذشته 5 خرداد‌ماه از شبکه چهار سیما پخش شد.

دیدار"بورسیا دورتموند -بایرن مونیخ"، سه شنبه 6 خرداد از ساعت 21 به صورت مستقیم از شبکه سه سیما پخش خواهد شد .

 مجموعه تلویزیونی «پرگار» ازامشب ۶ خرداد روی آنتن می‌رود.

مستند «دو تا کافی نیست»  سه شنبه 6 خرداد ماه ساعت 11:30 از شبکه پنج سیما پخش می شود.

برنامه «به خانه بر می گردیم» امروز سه شنبه 6 خردادماه در بخش پزشکی به بررسی "جهش ژنتیکی کویید 19" می پردازد.

تاکنون نزدیک به ۹۵ درصد از مراحل تصویربرداری مجموعه «پدر پسری» به تولید رسیده و تا ۱۰ روز دیگر گروه به کار خود خاتمه خواهند داد.

مهران رجبی گفت: این‌روزها جنگ در بیمارستان‌ها در جریان است و رزمندگان خط مقدم این جنگ کادر درمان هستند. برای همه این عزیزان سلامتی آرزو می‌کنم.

سریال «پله پله» به کارگردانی محمدحسین لطیفی و نویسندگی حسن وارسته و امیرعباس پیام به «بوقلمون» تغییر نام داد.

تصویربرداری مجموعه تلویزیونی «زمین گرم» به کارگردانی سعید نعمت اله این روزها با حضور بازیگران چهره در تهران ادامه دارد.

پیکر «صدیقه کیانفر» بازیگر سینما و تلویزیون روز چهارشنبه رهسپار خانه ابدی می‌شود.

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد