امروز دوشنبه  13 مرداد 1399
تعداد بازدید : 90 - تاریخ خبر : 1399/04/22 - 13:07
مسعود آذربایجانی:
دین و روانشناسی با هم تعارضی ندارند

حجت الاسلام آذربایجانی، نویسنده کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» در برنامه چراغ مطالعه گفت: برخی روانشناسان تصور می‌کنند که دین با روانشناسی تضاد دارد در صورتی که واقعیت این نیست. اگر با نگاهی عالمانه به تعریف دین و تعریف روانشناسی نگاه کنیم می‌بینیم که با هم مخالفتی ندارند. 2 چارچوب متفاوت دارند اما در جاهایی هم‌پوشانی هم دارند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما؛ سومین قسمت از فصل دوم برنامه تلویزیونی «چراغ مطالعه» شنبه 21 تیرماه 1399 از شبکه چهار سیما به روی آنتن رفت. در این برنامه با حضور حجت الاسلام مسعود آذربایجانی، کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

کوروش علیانی، مجری کارشناس برنامه در ابتدا گفت: آیا این کتاب حمله به روانشناسی و دفاع از دین است؟

مسعود آذربایجانی در پاسخ گفت: بله با این نقد مواجه شده‌ایم. مثلاً بعضی از روانشناس‌ها روی فروید مقداری تعصبی دارند و ما نظریات او درباره روانشناسی دین را مورد نقد قرار دادیم. اگرچه از منابع غربی هم برای این نقد استفاده کردیم، اما برای برخی قابل قبول نبود و متهم به سوگیری شدیم. فروید معتقد بود که دین امری موهوم است و در آینده علم جای آن را می‌گیرد که دیدیم این اتفاق نیفتاد.

نویسنده کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» افزود: برخی از دین‌داران این تصور را دارند که روانشناسی آمده که جایگاه دین را در راهنمایی و مشاوره انسان‌ها را بگیرد. در اصحاب کلیسا در چند دهه این نگاه خیلی رایج بود. از طرفی هم برخی روانشناسان تصور می‌کنند که دین با روانشناسی تضاد دارد در صورتی که واقعیت این نیست. اگر با نگاهی عالمانه به تعریف دین و تعریف روانشناسی نگاه کنیم می‌بینیم که با هم مخالفتی ندارند. 2 چارچوب متفاوت دارند اما در جاهایی هم‌پوشانی هم دارند. روانشناسانی مثل یونگ، ویلیام جیمز، پارگامنت و کوینگ معتقدند که دین هم جایگاه خودش را در زندگی انسان دارد و باید آن را به رسمیت بشناسیم.

مجری برنامه در ادامه پرسید: وقتی می‌گوییم روانشناسی دین، گویا دین دارد برای روانشناسی موضوع می‌شود و ممکن است برای دین‌دار این موضوع کمی گران بیاید که جایگاه دین کوچک شده است.

آذربایجانی پاسخ داد: معادل انگلیسی این تعبیر چنین دیدگاهی را ایجاد نمی‌کند چون در Psychology of Religion دین مضاف‌الیه است. در فارسی هم در واقع مضاف‌الیه است و جایگاه مضاف‌الیه موجب کوچک‌انگاری نمی‌شود. آیا وقتی می‌گوییم روانشناسی خانواده یا روانشناسی مدرسه، باعث کوچک شدن خانواده یا مدرسه می‌شود؟ اگر بخواهیم دقیق‌تر ترجمه کنیم باید بگوییم روانشناسی دین‌داری؛ Religion در اینجا به معنای احوالات، رفتارها و مناسک دین‌داران است. روان شناسی دین می‌گوید من به آن چیزی که در کتب مقدس است کاری ندارم بلکه وقتی می‌آید در رفتارها و باورهای انسان‌ها قرار می‌گیرد موضوع مطالعه من می‌شود. این دیگر جنبه انسانی دارد و مقدس نیست.

استاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اضافه کرد: روانشناسی اساساً دانشی است که مربوط به انسان است و نه مربوط به الهیات و تئولوژی. بخشی از حالات و مسائل انسان‌ها رفتارهای دینی انسان‌هاست. در بخش‌های اول این کتاب به تاریخچه روانشناسی دین پرداخته‌ایم و در فصل‌های بعد به سنجش دین‌داری، پیامدها، آثار و فواید دین‌داری و ... پرداختیم. چون این کتاب برای یک ترم درسی است مقداری خلاصه شده است و به این معنا نیست که بحث روانشناسی دین محدود به همین نکات است.

وی سپس گفت: قبل از فروید، بعضی دیگر هم در این باره صحبت کرده‌اند. ویلیام جیمز را هم در این زمینه نباید فراموش کنیم. اصل بحث فروید این است که می‌گوید رفتارهای دین‌دارانه، شبیه رفتارهای وسواسی است. همان‌طور که در رفتارهای یک فرد وسواسی یک نظم و وسواسی وجود دارد در اینجا هم همین‌طور است که ریشه آن اضطراب درونی آن فرد است. معتقد است احساس گناهی که در درون انسان‌ها هست این اضطراب را ایجاد می‌کند.

آذربایجانی خاطرنشان کرد: پاسخ‌های متعددی به فروید داده شد. مثل یونگ که از دوستان نزدیک فروید است. با اولین نقدی که به فروید می‌کند فروید دوستی خود با او را به هم می‌زند. فروید معتقد بود که زیربنای دین و تمامی فعالیت‌های انسان غریزه جنسی است. یونگ گفت من تاجرهای بسیاری را می‌شناسم که آن‌قدر غرق در تجارت خود هستند که رفتارهای‌شان از غریزه جنسی نشئت نمی‌گیرد. جان مک کواری هم در کتاب «تفکر دینی در قرن بیستم» نقدهای جدی به فروید وارد می‌کند. می‌گوید زیربنای دانشی به نام نجوم خرافات بوده است اما کم‌کم از آن دانشی شکل می‌گیرد. پس خاستگاه اولیه موجب ابطال آن معرفت یا پاسخی که انسان‌ها به آن می‌دهند نمی‌شود.

وی افزود: یک کشیشی هم در کتاب «پندار آینده» می‌گوید فروید نتوانسته معانی بلند گرایشات معنوی انسان‌ها را درک کند. این کتاب را در مقابل یکی از کتاب‌های فروید نوشته است. می‌گوید د

ین موجب توسعه هنر و ... در انسان‌ها می‌شود و بر خلاف فروید که می‌گفت دین در آینده نابود می‌شود دین باقی خواهد ماند و امروز می‌بینیم که همین‌طور است. از نیمه دوم قرن بیستم می‌بینیم که گرایش به دین فزاینده شده و تحقیقات در حوزه دین گسترش پیدا کرده است.

آذربایجانی همچنین گفت: برخی نگاه کارکردگرایانه به دین دارند اما این کافی نیست. نگاه عصب‌شناسانه به دین هم وجود دارد که این تقلیل‌گرایی است. ویلیام جیمز در موضوعات مختلف این تقلیل‌گرایی را نقد می‌کند. اگر این فروکاست را بپذیریم انسان را از انسانیت خود جدا کرده‌ایم. نگاه فلسفی و معرفت‌شناسانه هم وجود دارد که در کلام جدید بررسی می‌شود. با نگاه فلسفی واقعیت داشتن خدا و پیامبر را مورد توجه قرار می‌دهند و به دنبال برهان‌هایی هستند که این نگاه نشان می‌دهد غیر از کارکرد دین، آیا واقعیت دارد یا خیر.

وی سپس اظهار داشت: تنوع فصولی که در این کتاب می‌بینید مسائل و موضوعاتی است که در قلمرو دانشی به نام روانشناسی دین وجود دارد. یکی از این موضوعات سنجش دین‌داری است. مثلاً شما علاقه‌مند هستید که فرزند شما از لحاظ دین‌داری و معرفت ارتقا پیدا کند. او را در مدرسه‌ای می‌گذارید که از لحاظ معنوی خوب باشد، اما نیاز به سنجش دارید که آیا دین‌داری او بالا رفته یا خیر؟ ابزارهایی در روانشناسی وجود دارد که همان‌طور که هوش یا ... را می‌سنجیم این موضوع را هم مورد سنجش قرار می‌دهد. یا در صداوسیما برخی از برنامه‌ها با هدف ارتقای دین‌داری مردم است. ابزاری نیاز داریم که وضعیت دین‌داری مخاطبان برنامه را سنجش کنیم.

آذربایجانی ادامه داد: موضوع دیگر این است که آیا دین موجب افزایش سلامت انسان می‌شود یا کاهش آن؟ در روانشناسی دیدگاه‌های مختلف در این زمینه وجود دارد، اما نیاز به سنجش دارد. همچنین آیا دین باعث افزایش خشونت است؟ خشونتی که در برخی دین‌داران مشاهده می‌کنیم آیا از ذات دین‌داری بر می‌خیزد یا مربوط به خوانش ما از دین‌داری یا سوءاستفاده سیاست‌مداران از دین است؟ سؤال دیگر این است که دین‌داری مساوی ایمان است و تک‌بعدی است یا دارای ابعاد است؟ نسبت دین و معنویت را هم برخی بحث کرده‌اند. به نظر می‌رسد نسبت این دو عام و خاص من وجه است. یعنی افرادی داریم که دین دارند اما به تجربیات معنوی توجه ندارند و افراد معنوی هم داریم که به دین توجه ندارند. افرادی هم هستند که هم به دین و هم به معنویت توجه دارند.

وی همچنین عنوان کرد: تعریف برخی از معنویت، جستجوی امر قدسی است. برخی امر قدسی را همان خداوند می‌دانند اما ادیان شرقی این نگاه را ندارند. امر قدسی از اول برای انسان‌ها وجود دارد و شیفتگی به آن فراتر از مسائل عادی است. این می‌شود که انسان به سراغ آن می‌رود. روانشناسی دین به این مسائل می‌پردازد که چرا انسان‌ها به سمت دین می‌روند؟ چه آسیب‌هایی در این میان وجود دارد؟ فرایند آن چیست؟ سنجش آن چگونه است؟

مجری برنامه در پایان این پرسش را مطرح کرد که آیا کتابی در دست انجام دارید؟
آذربایجانی در پاسخ گفت: کار بعدی که در دست انجام دارم به موضوع سلامت و معنویت اختصاص دارد.

در آیتم کتابدار برنامه سیامک محبوب، کتابدار و پژوهشگر، تجربه‌های خود در زمینه کتاب خواندن و این‌که چه بخوانیم و چطور بخوانیم را بیان کرد.

فصل دوم «چراغ مطالعه» که به کتب روانشناسی می‌پردازد، با تهیه‌کنندگی مرتضی روحانی و یاسر غفاری و با سردبیری مجتبی طالقانی، در گروه فرهنگ و اندیشه شبکه 4 تولید شده است و شنبه‌ها ساعت 21 پخش می‌شود. بازپخش این برنامه نیز یکشنبه‌ها ساعت 17 و جمعه‌ها ساعت ۹ خواهد بود.

انتهای پیام/ن

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

دبیرخانه شورای معارف سیما، جزییات پخش زنده دعای پرفیض عرفه از شبکه های رسانه ملی را اعلام کرد.

 پیرو دســتور دکتر علی عســکری رئیس سازمان صداوسیما درخصوص ساخت سریال هایی با محتوای کرونا ، مرکز سیما فیلم ، نخستین سریال کرونایی را به مرحله نگارش درآورد.

معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان بهزیستی کشور در نامه ای به رئیس رسانه ملی از پرداختن مناسب به مقوله آسیب های اجتماعی قدردانی کرد.

روابط عمومی شبکه یک سیما در خصوص اتفاق پیش آمده در برنامه امروز «صبح بخیر ایران» از طرفداران پرسپولیس پوزش و دلجویی کرد.

برنامه «تهران ۲۰» امشب به بررسی موضوع تعویق زمان برگزاری کنکور سراسری (با توجه به شیوع ابتلای بیماری کرونا ویروس) می پردازد و آن را از منظر موافقان و مخالفان مورد بحث و تحلیل قرار می دهد. 

فیلمبرداری «سلمان فارسی» بزرگ ترین سریال تلویزیونی ایران،امروز همزمان با عید سعید قربان در شاهرود از سر گرفته می شود.

همراه با فیلم های سینمایی تلویزیون شبکه ها در عید قربان، پنج‌شنبه و جمعه 9 و 10 مرداد ماه باشید.

نشست نقد و بررسی سریال تلویزیونی «دخترم نرگس» به سفارش مرکز سیمای استان‌ها و در صدا و سیمای آذربایجان غربی برگزار شد.

مستند «رویای آجری» به  کارگردانی داود مرادیان با روایتی متفاوت از تاریخچه سیاستگذاری مسکن از شبکه مستند پخش می شود.

به دنبال حادثه برای عوامل و دست اندرکاران برنامه «درشهر» در روستای فشافویه ، مدیر گروه تهران و شهروندی شبکه 5 سیما ، با تشریح جزئیات حمله به این گروه و تحت پیگرد قراردادن عامل آن خبر داد.

براساس آخرین نظرسنجی مرکزتحقیقات رسانه ملی بیش از 80 درصد مردم درتیرماه 99 بیننده برنامه‌های مختلف سیما بوده‌اند و عصرجدید شبکه سه با حدود 54 درصد بیننده، پرمخاطب‌ترین برنامه شناخته شد و شبکه سه نیز با چهاربرنامه درمیان ده برنامه نخست سیما از نظرمیزان مخاطب درصدر شبکه‌های سیما قرارگرفت.

دبیر شورای معارف سیما و رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها بر لزوم هم اندیشی نهاد رهبری و رسانه ملی در راستای پاسخگویی به شبهه افکنی دشمنان در میان قشر دانشجو تاکید کردند.

چهارمین قسمت از دور دوم مسابقه عصر جدید، امشب و فردا شب (شنبه و یکشنبه) روی آنتن می رود.

ویژه برنامه زنده «خورشید بی غروب» به مناسبت سالروز شهادت  امام محمد باقر علیه السلام از شبکه یک پخش می شود.

دبیر انجمن علمی نانو دانشگاه شریف از شبکه نسیم به خاطر برنامه سازی در حوزه فناوری نانو و نمایش موفقیت های بانوان قدردانی کرد.

 

نظرسنجی مرکز تحقیقات در نیمه دوم خرداد نشان می‌دهد ۸۶٫۳ درصد مردم بیننده برنامه‌های سیما بوده‌اند و در میان سریال‌های جدیدی که روی آنتن رفته، مجموعه «سرباز» شبکه «سه» توانسته بیش از ۲۰ درصد مخاطب به خود جذب کند.

رییس مرکز پویانمایی صبا در بازدید از روند تولید انیمیشن در موسسه حور، چشم انداز تولید آثار پویانمایی را مثبت و امیدبخش ارزیابی کرد.

مقداد مومن نژاد، تهیه کننده «شوتبال» گفت: سری قبل ۵۸ قسمت بود، اما سری جدید در دو فصل ساخته می‌شود و طرح برنامه کاملا تغییر کرده است.

در اولین هفته تابستان با فیلم های سینمایی شبکه های چهار، پنج، امید و کودک سیما همراه باشید.

شبکه امید با سابقه تولید بیش از 180 هزار دقیقه برنامه برای نوجوانان، تدارک ویژه ای برای کنداکتور تابستانی خود کرده است.

شبکه های تخصصی سیما برنامه های مختلف خود را برای فصل تابستان را معرفی کردند.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی نامه‌ای از محمدرضا جعفری جلوه؛ مدیر شبکه دو سیما به دلیل اقدامات ویژه در حوزه برنامه‌سازی و توجه این شبکه به امر اطلاع‌رسانی و ارتقای آگاهی عمومی جامعه در حوزه بهداشت ودرمان در ایام  همه‌گیری ویروس کرونا تجلیل کرد.

شبکه های سیما برنامه های مختلف خود را برای فصل تابستان معرفی کردند.

سریال های جدید «دخترم نرگس»، «شاهرگ» و «آخر خط» و مجموعه نمایشی تامینی «ساخت ایران 1» و «افسانه هزار پایان» در شب های تابستان از شبکه های یک، دو، سه، پنج و نسیم روی آنتن می رود.

محمد احسانی، مدیر شبکه نمایش، نسیم و تماشا در محل ضبط برنامه های تابستانی شبکه نسیم حاضر شده و از نزدیک در جریان تولید و آماده سازی این برنامه ها قرار گرفت.

 

«جشنواره کارآفرینی» امروز دوشنبه میزبان یکی از بزرگترین تولید کنندگان ماهی درقفس است.

 برنامه «تهران 20» امشب به تحلیل و بررسی موضوع ماده 100 ( منبع درآمد یا بازدارنده از تخلف) قانون شهرداری ها می پردازد. 

برنامه «جمع ایرانی» امروز دوشنبه 13 مرداد ماه  موضوع آداب و ساختار گرمابه های قدیمی در ایران از شبکه جهانی جام جم پخش می شود .

مسابقه تلویزیونی و زنده «برخط شو» از عید قربان تا عید سعید غدیرخم به برندگان پویش «غدیری ام» هر شب به قید قرعه دو قطعه طلای منقش به نام مبارک امیرالمومنین علیه السلام هدیه می دهد. 

اولین تصاویر از پشت صحنه فاز جدید سریال «سلمان فارسی» به کارگردانی داود میرباقری منتشر شد.

برنامه «فرمول یک» ، شب گذشته میزبان یک جوان فداکاری بود که در آتش سوزی کلینیک سینای تهران با ازخودگذشتگی ، هموطنان گرفتار در آتش را نجات داد.

در نهمین قسمت از مستند «دیار من» شبکه 5 سیما، ظرفیت ها و جاذبه های گردشگری استان آذربایجان شرقی معرفی می شود. 

مستند «همین زخم هایی که نشمرده ایم» با موضوع تخریب جنگل های غرب کشور، امروز دوشنبه 13 مرداد از شبکه افق پخش خواهد شد.

جدول شماره ١۵٧ مدرسه تابستانه تلویزیون اعلام شد.

با حضور دکتر کرمی قائم مقام معاونت سیما و دکتر پورحسین مشاور عالی معاونت سیما و دکتر معینی پور مدیر شبکه چهار، استودیوی شماره 12، بعد از بازسازی افتتاح شد.

شبکه مستند امروز یکشنبه 12 مرداد با پخش مستند «سینایی یک مورد ویژه» یاد خسرو سینایی کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و مستندساز سینمای ایران را گرامی می‌دارد.

رییس حوزه قضایی بخش حسن آباد در پی انتشار مطالبی در فضای مجازی در خصوص حمله مسلحانه با سلاح سرد به عوامل یکی از برنامه‌های تلویزیونی در روستای خانلق بخش حسن آباد فشافویه گفت: دستور بازداشت فردی که اقدام به استفاده از سلاح سرد کرده بود صادر شده است.

به دنبال حادثه برای عوامل و دست اندرکاران برنامه «درشهر» در روستای فشافویه ، مدیر گروه تهران و شهروندی شبکه 5 سیما ، با تشریح جزئیات حمله به این گروه و تحت پیگرد قراردادن عامل آن خبر داد.

به مناسبت ایام مبارک پیش رو جمعی از هنرمندان و ورزشکاران مطرح کشوردر قاب شبکه نسیم و برنامه کودک شو حضور خواهند یافت و با شرکت در برخی از بازی ها و چالش های این برنامه لحظات جذاب و دلنشینی را رقم خواهند زد.

 امروز در برنامه به خانه بر می‌گردیم دکتر فائزه عظیم‌زاده اردبیلی استاد دانشگاه پیرامون نقش زنان و مادران در ارتقای سلامت معنوی خانواده صحبت خواهد کرد.

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد