به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سیما، به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، این طرح به سفارش بنیاد رسانهای سوره تولید شده و هدف آن ارائه روایتی متفاوت از جنگ بوده است؛ روایتی که در قالبهای بستهبندیشده و کلیشهای تلویزیونی محدود نشود، بلکه با نگاهی تازه به تحلیل وقایع بپردازد. به گفته عوامل تولید، نیاز به چنین برنامهای از دل شرایط جنگی و خلأ روایت تحلیلی در رسانه رسمیشکل گرفته است.
تلاش برای بازتعریف روایت جنگ در رسانه رسمی
هادی نعمتاللهی درباره رویکرد این برنامه تأکید کرد: گروه تولید در انتخاب سوژهها کاملاً مستقل عمل میکند، هرچند چارچوب کلی اخبار و موضوعات روز در اتاق فکر برنامه موردتوجه قرار میگیرد. هدف اصلی این است که سوژهها صرفاً واکنشی به خبر نباشند، بلکه در بستری تحلیلی و تاریخی بررسی شوند تا مخاطب بتواند تصویر جامعتری از وقایع به دست آورد. «معرکه» در شرایطی شکل گرفت که منطقه درگیر جنگ و تنشهای جدی بود.
به گفته تهیهکننده برنامه، این مجموعه از ابتدا طراحی و پیشتولید طولانی نداشت و درواقع محصول یک ضرورت رسانهای بود. جمعی از مستندسازان و افراد دغدغهمند گرد هم آمدند و فاصله میان ایده تا پخش تنها حدود یک هفته بود. این سرعت در تولید، یکی از ویژگیهای اصلی برنامه محسوب میشود که آن را از بسیاری از تولیدات مستند تلویزیونی متمایز کرده است.
نعمتاللهی با اشاره به مهمترین دغدغههای سازندگان این برنامه عنوان کرد: یکی از محورهای مهم تولید «معرکه»، تلاش برای افزایش «سواد جنگ» در میان مخاطبان است. برایناساس این برنامه صرفاً به بازنمایی وقایع جاری نمیپردازد، بلکه با رویکردی تاریخی، مخاطب را به گذشته و ریشههای رخدادها میبرد و سپس آن را به وضعیت امروز و حتی آینده متصل میکند. در این نگاه، مفاهیمی مانند تنگه هرمز، بسته شدن مسیرهای استراتژیک یا اعلام پیروزی و شکست در جنگ، صرفاً خبرهای لحظهای نیستند؛ بلکه نیازمند فهم تاریخی و تحلیلیاند. هدف این است که مخاطب بداند هر مفهوم در چه زمینهای معنا پیدا میکند و چه پیامدهایی میتواند داشته باشد.
وی ادامه داد: به همین دلیل، ساختار برنامه ترکیبی از فرم و محتواست، اما بخش محتوایی نقش پررنگتری دارد. سرعت تولید بالا نیز یکی از ویژگیهای مهم آن است؛ بهطوریکه گروه تولید در شرایط فشرده، حدود سه مستند در هفته تولید میکند و برای هر قسمت تنها دو روز زمان در اختیار دارد.
چالشهای نظارتی و محدودیتهای تولید
یکی از مسائل جدی مطرحشده از سوی تهیهکننده، محدودیتهای اعمالشده در فرایند بازبینی و پخش است. در این راستا نعمتاللهی به مشکلات مربوط به سندیت تصویر در فضای اینترنت و نیز سختی دسترسی به منابع تصویری معتبر اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی، گاهی حتی در مرحله بازبینی، درخواستهایی برای حذف یا مخدوشسازی برخی تصاویر مطرح میشود. این در حالی است که در تولید مستند، هر تصویر به دلیلی انتخاب شده و حذف آن، به روایت کلی لطمه وارد میکند.
وی تأکید کرد: یکی از بزرگترین چالشهای گروه «معرکه»، زمانبندی بسیار فشرده تولید است. ساخت سه مستند در هفته به معنای کار شبانهروزی یک گروه حدود ۱۵ نفره شامل مستندسازان، تدوینگران و تصویربرداران است. این حجم کاری بالا، فشار زیادی بر گروه وارد میکند، اما درعینحال، سرعت واکنش برنامه به رویدادها را نیز افزایش داده است.
نعمتاللهی یادآور شد: پخش این مجموعه از اواسط فروردین آغاز شده و همچنان ادامه دارد. قرارداد اولیه تولید حدود ۴۰ قسمت بوده که اکنون به مراحل پایانی خود نزدیک شده است. درعینحال، هنوز تصمیم نهایی درباره ادامه فصل بعدی یا ساختار آینده برنامه اتخاذ نشده است.
بازخورد مخاطبان و مسئله دیده شدن
بر اساس گفتههای تهیهکننده، بازخورد مخاطبان نسبت به برنامه مثبت بوده است. بسیاری از بینندگان از نوع جدید روایت جنگ و قالب متفاوت ارائه محتوا استقبال کردهاند. بااینحال، بخشی از چالش برنامه نه در تولید، بلکه در پخش و دیده شدن آن در رسانههای مختلف است.
به گفته نعمتاللهی، برخی شبکهها مانند شبکه خبر یا شبکه چهار با وجود امکان پخش، از این مجموعه استفاده نکردهاند که میتواند باعث محدود شدن دسترسی مخاطبان به محتواهای تحلیلی شود.
وی تأکید کرد: مخاطب امروز بسیار جلوتر از رسانههای رسمی حرکت میکند و نمیتوان او را صرفاً دریافتکننده منفعل اطلاعات در نظر گرفت. اگر رسانه از «آگاهیبخشی» صحبت میکند، باید مردم را در سطحی برابر و حتی آگاهتر در نظر بگیرد و با آنان صادقانه صحبت کند. ازجمله نکات مهم در رویکرد «معرکه» این است که روایت آن بهطور مستقیم وابسته به فضای مجازی نیست. اساساً تولیدات این مجموعه بر پایه خبرسازی مجازی شکل نمیگیرد، بلکه جنس آن مستند و مبتنی بر تحلیل است. بااینحال، همین ویژگی باعث شده انتشار و بازنشر آن در فضای مجازی نیز محدودتر باشد، زیرا حجم کار و پیچیدگی تولید آن، امکان تبدیل سریع به محتوای کوتاه و شبکهای را کاهش میدهد. درنتیجه، گروه تولید بیشتر بر رسانه تلویزیونی و ساختار رسمیپخش تمرکز دارد.
دغدغه آینده و خطوط قرمز روایت
در بخش پایانی، مهمترین دغدغه تهیهکننده «معرکه» فردای پس از جنگ عنوان شد. نعمتاللهی در این راستا بیان کرد: اینکه پس از پایان درگیریها چه اتفاقی رخ خواهد داد و چگونه میتوان روایت درستی از پیامدها ارائه کرد، یکی از پرسشهای کلیدی این مجموعه است. در کنار این مسئله، بحث خطوط قرمز محتوایی نیز مطرح است؛ اینکه چه چیزهایی باید گفته شود و چه چیزهایی نباید از چارچوب روایت خارج شود. هدف نهایی، ارائه روایتی دقیق، قابلاعتماد و درعینحال قابلفهم برای عموم مردم است.
وی ادامه داد: برنامه مستند «معرکه» را میتوان تلاشی برای بازتعریف روایت جنگ در رسانه رسمی دانست؛ روایتی که میان سرعت، تحلیل، محدودیتهای سازمانی و نیاز به آگاهیبخشی عمومی در نوسان است. این برنامه در عین فشردگی تولید، سعی دارد از سطح خبر فراتر رفته و مخاطب را به درک تاریخی و تحلیلی از رویدادها برساند. استقبال مخاطبان نشان میدهد که نیاز به چنین قالبهایی در رسانه جدی است؛ قالبهایی که نه صرفاً خبر بدهند، بلکه «معنا» تولید کنند.
انتهای پیام/ن