به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سیما، به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، هفته گذشته، ایران اسلامیشاهد صحنههایی بود که جز با واژه بعثت نمیتوان آن را توصیف کرد. در این بعثت مردمی از خشم مقدس و عشق توأمان قابهای بینظیری در رسانه ملی ثبت شد. از 13 تا 15 تیر بهعنوان سه روز سرنوشتساز، تهران تنها یک پایتخت نبود، بلکه نقطه ثقل اراده ملتی بود که از اقصینقاط ایران؛ از شهرها و دورافتادهترین روستاهای کشور، خود را به قلب این روز تاریخی رسانده بودند تا با شکوهی در شأن رهبر والامقامشان، با ایشان وداع کنند. پس از آن شاهد حضور گسترده ملت قدرشناس در شهرهای مقدس قم و مشهد و سنگتمام مردم عراق در تشییع اماممان بودیم. صداوسیما در آن روزها اصلیترین مسئولیت خود را ترسیم این واقعیت و حضور میلیونی میدانست. این حماسه حضور نهتنها یک عزاداری ساده، بلکه فریاد بلند نسلی بود که خونخواه رهبر شهیدشان هستند. مردم ایران ولایتمداری را بار دیگر معنا کردند، با چشمانی اشکبار و مشتهایی گرهکرده، استواری خود را بر سر آرمانها به رخ کشیدند. در طوفان احساسات و خروش جمعیت عاشقان ولایت در داخل و خارج از کشور، رسانه ملی در آزمونی بزرگ قرار گرفت. رسالت تلویزیون در این روزهای تاریخی، فراتر از اطلاعرسانی صرف، ثبت دقیق حقیقت بود.
دوربینها موظف بودند تصویری بیواسطه، صادقانه و از نزدیک از این اقیانوس متلاطم جمعیت ارائه دهند تا شکوه این بدرقه تاریخی برای تاریخ و آیندگان به یادگار بماند. از تاریخ ۱۲ تیرماه، شبکههای تلویزیونی به محملی برای بازتاب این بعثت مردمی تبدیل شدند و در این میان، شبکههای مختلف با رویکردهایی مکمل، مسئولیت انتقال این فضای ملی را بر عهده گرفتند تا سیمای واقعی پیوند امت و رهبر را در قابی ماندگار به تصویر بکشند.پوشش رسانهای مراسم وداع با قائد شهید امت و دومین رهبر حکیم انقلاب، فراتر از یک عملیات رسانهای معمول، یک رستاخیز تاریخی و بزرگترین سند تاریخی تلویزیون در سالهای اخیر در اثبات احساسات عمیق مردم کشور به ولایت بود. هفته گذشته، ایران اسلامیشاهد صحنههایی بود که جز با واژه بعثت نمیتوان آن را توصیف کرد. در این بعثت مردمی از خشم مقدس و عشق توأمان قابهای بینظیری در رسانه ملی ثبت شد. از 13 تا 15 تیر بهعنوان سه روز سرنوشتساز، تهران تنها یک پایتخت نبود، بلکه نقطه ثقل اراده ملتی بود که از اقصینقاط ایران؛ از شهرها و دورافتادهترین روستاهای کشور، خود را به قلب این روز تاریخی رسانده بودند تا با شکوهی در شأن رهبر والامقامشان، با ایشان وداع کنند. پس از آن شاهد حضور گسترده ملت قدرشناس در شهرهای مقدس قم و مشهد و سنگتمام مردم عراق در تشییع اماممان بودیم.
صداوسیما در آن روزها اصلیترین مسئولیت خود را ترسیم این واقعیت و حضور میلیونی میدانست. این حماسه حضور نهتنها یک عزاداری ساده، بلکه فریاد بلند نسلی بود که خونخواه رهبر شهیدشان هستند. مردم ایران ولایتمداری را بار دیگر معنا کردند، با چشمانی اشکبار و مشتهایی گرهکرده، استواری خود را بر سر آرمانها به رخ کشیدند. در طوفان احساسات و خروش جمعیت عاشقان ولایت در داخل و خارج از کشور، رسانه ملی در آزمونی بزرگ قرار گرفت. رسالت تلویزیون در این روزهای تاریخی، فراتر از اطلاعرسانی صرف، ثبت دقیق حقیقت بود. دوربینها موظف بودند تصویری بیواسطه، صادقانه و از نزدیک از این اقیانوس متلاطم جمعیت ارائه دهند تا شکوه این بدرقه تاریخی برای تاریخ و آیندگان به یادگار بماند. از تاریخ ۱۲ تیرماه، شبکههای تلویزیونی به محملی برای بازتاب این بعثت مردمی تبدیل شدند و در این میان، شبکههای مختلف با رویکردهایی مکمل، مسئولیت انتقال این فضای ملی را بر عهده گرفتند تا سیمای واقعی پیوند امت و رهبر را در قابی ماندگار به تصویر بکشند.
شبکه یک سیما | روایت سوگ «آقای شهید ایران»
شبکه یک سیما درراستای انجام مأموریت خطیر خود برای پوشش مراسم وداع، بدرقه و خاکسپاری آقای شهید ایران، تمام توان تولیدی و فنی خود را بسیج کرد و با اختصاص دادن جدول پخش یک هفتهای خود به این رخداد عظیم، ویژهبرنامه «آقای شهید ایران» را به مدت هشت روز از جمعه ۱۲ تیر تا جمعه ۱۹ تیر روی آنتن برد. در این ویژهبرنامه که با اجرای مهدی آقابیگی، محمدرحمان نظام اسلامی، عاطفه علینژاد، ندا ملکی و... هدایت میشد، شبکه یک سیما با بهرهگیری از فن پنج قاب، به پوشش لحظهبهلحظه مراسم بدرقه در شهرهای تهران، قم، مشهد و همچنین انعکاس این رویداد در کشور عراق پرداخت تا تصویری جامع و کامل از این رستاخیز ملی ارائه دهد. محتوای این ویژهبرنامه تنها به پخش زنده از مصلی امام خمینی (ره) در تهران محدود نشد و با تدارک میانبرنامهها و بخشهای متنوعی شامل پخش مستند و نماهنگهای ویژه، به تبیین افکار و اندیشههای رهبر شهید انقلاب پرداخت.
در بخش گفتوگوهای این برنامه، از مهمانان داخلی شامل مسئولان عالیرتبه، خانواده معزز شهدا، چهرههای برجسته علمی، فرهنگی و هنری و همچنین شعرا، در کنار مهمانان بینالمللی دعوت به عمل آمد تا با واکاوی وجوه مختلف شخصیت ممتاز جهانی و امتی ایشان، مشاهدات خود را از ویژگیهای شخصیتی این رهبر بزرگ بازگو کنند. در کنار این فضای تبیینی، شبکه یک سیما با هدف مشارکت دادن مخاطبان در این وداع تاریخی، طرحها و پویشهای تعاملی ویژهای را طراحی کرد که یکی از آنها سامانه پیامکی طرح ختم جمعی قرآن کریم با شماره ۳۰۰۰۰۱۴ بود. در این طرح معنوی، تمام علاقهمندان میتوانستند با ارسال عدد، یک صفحه از قرآن کریم را دریافت کرده و با تلاوت آن در این حرکت سهیم شوند. علاوه بر این، پویش پیامهای صوتی و صدای ضبط شده مردم ایران برای وداع و بدرقه رهبر شهید نیز در شبکه یک راهاندازی شد تا جاماندگان از مراسم بدرقه نیز بتوانند با صدای خود در این وداع تاریخی حضور داشته باشند. این پویش با محوریت رجزهای حماسی، تکبیرها، پیامهای احساسی و شعرخوانیهای مردمیشکل گرفت و پیامهای صوتی دریافتی، روزانه در چندین نوبت از شبکه یک پخش شد.
شبکه دو سیما | وصال امت با امام شهید در «زمانه»
همزمان با برگزاری مراسم باشکوه وداع و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب و خانواده مطهرش، شبکه دو سیما با بازنگری بنیادین در جدول پخش برنامهها از روز شنبه ۱۳ تیرماه، با ویژهبرنامه «زمانه» و مجموعهای از برنامههای متنوع، همراه لحظههای سوگواری ملت بزرگ ایران شد. جدول پخش شبکه دو در هفتهای که گذشت به بازتاب ابعاد شخصیتی آن فقید فرزانه و انعکاس حضور حماسی مردم در مراسم تشییع اختصاص یافت و براساس این تغییرات، پخش برنامههای مختلف شبکه متوقف شد تا فضای آنتن بهطور کامل به پخش زنده مراسم و تحلیل سیره رهبر شهید منحصر شود. ویژهبرنامه «زمانه» بهعنوان اصلیترین برنامه شبکه، از صبح تا پایان شب با بهرهگیری از پوشش سه قاب از حضور مردم در بدرقه و با حضور مهمانان ویژه، تحلیلگران و کارشناسان برجسته به پوشش زنده ابعاد این مراسم پرداخت و در طراحی بصری این برنامه نیز از تصاویر دیدارهای رهبر شهید انقلاب و جلسات درس خارج ایشان طی سالها استفاده شد.
در دل این ویژهبرنامه، مجلات تصویری پرمخاطب «صبحانه ایرانی» و «عصر خانواده» نیز با تغییر ساختار و محتوا و با اختصاص زمان چندساعته، بهطور ویژه به تبیین نقش محوری رهبر شهید در انسجام ملی و ترویج فرهنگ ایثار پرداختند. همچنین مجموعه برنامههای تأمینی شامل نماهنگهای سوگوارانه، نماهنگهای حماسی و مستندهای ویژه درباره زندگی و مجاهدتهای آن رهبر فقید برای پخش در فواصل برنامههای زنده در نظر گرفته شد و برنامه «پدر امت» نیز طبق روال پیشبینیشده با نگاهی به سیره مدیریتی و اخلاقی رهبر شهید تقدیم مخاطبان شد. در روز دوم برنامه «زمانه» که با شعار وصال امت با آقای شهید ایران و با اجرای المیرا شریفیمقدم روانه آنتن شد، حضور شخصیتهای برجسته در جهت تبیین ابعاد مختلف شخصیت ایشان نمود یافت که ازجمله آنها میتوان به حضور حجتالاسلام محمدمهدی طباخیان بهعنوان سخنران مذهبی، مجید اسماعیلی، کارگردان و تهیهکننده تلویزیون و سینما و همچنین وحید شمسایی اشاره کرد. علاوه بر این، حجتالاسلام مجتبی صابری، مدیر محتوایی انتشارات انقلاب اسلامی نیز در این برنامه پیرامون دوران کودکی و تأثیرات مادر در تربیت رهبر شهید روایتهایی را ارائه نمود و کتاب «روایت آقا» را معرفی کرد. در بخشهای دیگر برنامه «زمانه»، دستخطها، نامهها و پیامهای رهبر شهید به افراد گوناگون کشور مرور شد و درراستای تعامل با مردم، پیامکها و پیامهای صوتی آحاد مردم ایران در خصوص رهبر شهید نیز در برنامه خوانده شد تا صدای سوگواران در این ویژهبرنامه طنینانداز شود.
شبکه سه سیما | «میداندار» راوی بدرقه پدر امت
شبکه سه سیما نیز در استای همراهی با مراسم باشکوه وداع و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید کشورمان و خانواده گرامی ایشان، از غروب روز جمعه ۱۲ تیرماه برنامههای ویژهای را تدارک دید و بهصورت سه قاب، تمام لحظات این رویداد تاریخی را با دقتی بالا روی آنتن برد. این شبکه از روز جمعه ۱۲ تیر تا جمعه ۱۹ تیر تمام مراسم وداع و تشییع پیکر رهبر شهید را در تمام شهرها بهصورت زنده و مستمر پوشش داد و در این مسیر برنامههای متنوعی را در قالبهای مختلف ارائه کرد که ازجمله آنها میتوان به ویژهبرنامه «میداندار» اشاره کرد که با اجرای مبینا نصیری، مژده خنجری، راحله امینیان، محمدجعفر خسروی و پیمان طالبی، طیف گستردهای از آیتمهای مداحی و گفتوگو را با محوریت موضوع مقاومت مردم ایران، جبهه مقاومت و شخصیت رفیع رهبر شهید در اختیار مخاطبان قرار داد. در جریان این برنامه، شخصیتهای برجسته نیز برای تحلیل ابعاد مختلف حضور داشتند که ازجمله آنها میتوان به علیرضا دبیر، رئیس فدراسیون کشتی اشاره کرد که از تجربه موکبداری در ایام شهادت رهبر انقلاب سخن گفت.
همچنین عصر روز یکشنبه در برنامهای با اجرای رسالت بوذری، به تبیین نکات مهمیپیرامون شیوه حکمرانی رهبر شهید انقلاب و واقعیت نصرت الهی در راه حق پرداخت. علاوهبراین، شبکه سه با ایجاد یک استودیوی بینالمللی ویژه، فضایی را فراهم آورد که در آن مصاحبههای مردمی از کشورهای مختلف با موضوع رهبری شهید و همچنین گفتوگو با کارشناسان و مهمانان خارجی در مورد شخصیت عظیمالشأن رهبر شهید انقلاب انجام شد.
در کنار این پوششهای زنده، شبکه سه با اعزام واحد سیار خود در روز دوشنبه ۱۵ تیر به خیابانهای اصلی و شاهراههای نواب، آزادی و میدان انقلاب، حضور میدانی خود را در قلب تپنده مراسم تقویت کرد و همچنین برنامههای «سمت خدا»، «در آستان خورشید» و «مخاطب خاص» را نیز با رویکردی ویژه و متناسب با فضای تشییع پیکر رهبر شهید، با محتوایی متفاوت و سوگوارانه برای مخاطبان پخش کرد تا پوشش رسانهای این شبکه در تمام ابعاد معنوی، اجتماعی و بینالمللی به شکلی همهجانبه تکمیل شود.
شبکه چهار | وداع عاشقان از «مشهد تا مشهد»
شبکه چهار سیما نیز با ملت عزادار ایران همراه شد و با رویکردی تحلیلی، فرهنگی و مردمی، ویژهبرنامه «مشهد تا مشهد» را در دستور کار خود قرار داد و از شنبه ۱۳ تیر تا شنبه ۲۰ تیر، به مدت هشت روز، از ساعت ۷ صبح تا ۱۲ شب، بهصورت زنده به تبیین ابعاد شخصیت، اندیشه و میراث رهبر شهید انقلاب پرداخت. این برنامه که با بهرهگیری از نمایش دو قاب به پوشش لحظهبهلحظه بدرقه پیکر مطهر رهبر شهید و بررسی دیدگاههای ایشان میپرداخت، با اجرای شبیر فیروزیان، عطاءالله بیگدلی و کورش علیانی روی آنتن رفت و تلاش کرد تا با حضور سه مجری در قالب بخشهای متنوع فرهنگی، اجتماعی، علمی، ادبی و هنری، روایتهایی عمیق از اندیشه، سیره و خاطرات مرتبط با رهبر شهید انقلاب را برای مخاطبان بازگو کند.
ساختار این ویژهبرنامه بر چهار بخش اصلی استوار بود که در بخش میزگردها، گفتوگوهای تخصصی و اندیشهمحور با حضور استادان، صاحبنظران و چهرههای شاخص حوزههای مختلف ازجمله فرهنگ، اجتماع، سیاست، ادبیات، فقه، سینما، موسیقی، کتابخوانی، شعر، مباحث نظری علوم انسانی و اجتماعی و هنرهای تجسمی انجام میشد تا روایتهای کمتر شنیدهشده از رهبر شهید انقلاب مرور و تحلیل شود. در کنار این میزگردها، بخش تریبون با تمرکز بر ارائه کوتاه مباحث مرتبط با علم، فناوری و تحول در علوم انسانی در اندیشه رهبری طراحی شد که در آن کارشناسان و پژوهشگران به تبیین این دیدگاهها پرداختند و بهعنوان نمونه، حضور پژوهشگرانی همچون جعفر محمدزاده در این برنامه، به بررسی شخصیت ذوابعاد رهبر شهید کمک کرد. همچنین در بخش میز ویدئوکست، پیامها، دلنوشتهها، خاطرات، روایتها و اشعاری که در چهار ماه پس از فراغ گردآوری شده بود، بازخوانی شد تا صدای همراهی و احساسات عمیق مردم به تصویر کشیده شود و همزمان، بخش «محفل سوگ و حماسه» هرروز از ساعت ۹ تا ۱۰ صبح، میزبان شاعران برجسته کشور برای شعرخوانی در رثای رهبر شهید و مداحان مطرح برای مرثیهسرایی بود.
علاوه بر پوششهای استودیویی، گزارشهای زنده از مصلی امام خمینی (ره) به فضای میدانی مراسم گره خورد و در لایههای تحلیلی برنامه، پخش و واکاوی مستندها با حضور تاریخپژوهان، جامعهشناسان و کارشناسان تاریخ معاصر، با هدف بازخوانی ادوار مختلف زندگی سیاسی و اجتماعی ایشان از دوران ریاست جمهوری تا دوران رهبری صورت پذیرفت.
شبکه تهران | وداع پایتخت با آقای کشوردوست
شبکه تهران سیما در پوشش جامع و حماسی مراسم وداع و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید و خانواده گرانقدر ایشان، با پوشش تصویری سه قاب، فضایی متفاوت و اثرگذار را در تلویزیون به تصویر کشید و بخش میدانی این ویژهبرنامه را با حضور در مصلی امام خمینی (ره) و مسیرهای اصلی بدرقه، با بخش استودیویی که میزبان گفتوگوهای تخصصی و تحلیلی بود، تلفیق کرد. دراینراستا، گروههای مختلف این شبکه با تقسیمبندی زمانی دقیق، هرکدام سهمی در روایت این حماسه بزرگ ایفا کردند که در همین چارچوب، برنامه «سلام تهران» از ساعت ۶ بامداد تا ۱۲، با سردبیری کبرا اصل فلاح و تهیهکنندگی مشترک آرمین عابدینی و علی رضایی، در دو بخش میدانی و استودیویی روی آنتن رفت. در این برنامه که اجرای بخش میدانی آن را بهروز تشکر بر عهده داشت و با حضور در مصلی و میان جمعیت، لحظات احساسی وداع را بازتاب میداد، بخش استودیویی نیز با اجرای مرتضی پرنیان، المیرا سماواتی، صدیقه مرادی و فریبا باقری، میزبان یاران و نزدیکان شهید، خانواده معظم ایشان، چهرههای فرهنگی، هنرمندان، ورزشکاران و کارشناسان مذهبی و سیاسی بود تا ابعاد شخصیتی، معنوی و اجتماعی این رهبر فقید و وفاق ملی ناشی از حضور حماسی مردم را تبیین کنند.
در طول این برنامه، خانواده معظم شهدا با حضور خود پیوند ناگسستنی نسلهای انقلاب را به نمایش گذاشتند و هنرمندان تجسمی نیز با خلق پرترههایی از رهبر شهید که به خانوادههای شهدا تقدیم میکردند، چهره ماندگار ایشان را در خاطرهها جاودانه ساختند، ضمن اینکه دکور برنامه که با الهام از پرچم جمهوری اسلامی ایران و گلهای سهرنگ سرخ، سبز و سفید طراحی شده بود، فضایی همبسته و ملیگرایانه را تداعی میکرد و مجریها نیز با شالگردنی با طرح چفیه و پرچم ایران و با مشتهای گرهکرده نمادین رهبر شهید بر روی آنتن حاضر شدند. در این ویژهبرنامه که بخشهای متنوعی همچون تلاوت زنده قرآن توسط قاریان بینالمللی، شعرخوانی شاعران آیینی، مرثیهسرایی مداحان، پخش آیتمهایی از سخنان رهبر شهید و حضور راویان دفاع مقدس و استادان تاریخ را در برمیگرفت، بخش «میز خدمت» نیز با حضور نمایندگانی از سازمان امداد و نجات هلالاحمر، سازمان اورژانس کشور و پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، به اطلاعرسانی تمهیدات ترافیکی، ممنوعیتها و محدودیتهای تردد، معرفی معابر ویژه برای زائران و مهمانان شهرستانی و تعیین محلهای اسکان پرداخت تا زمینه حضور هرچه باشکوهتر مردم فراهم شود. در ادامه این پوشش، گروه فرهنگ و معارف اسلامی نیز در برنامه «تا نیایش» به تهیهکنندگی سید علیرضا طباطبایی و رضا محمدنیا، ویژهبرنامهای را از روزهای شنبه تا دوشنبه، سیزدهم تا پانزدهم تیر، از ساعت ۱۳ تا ۱۹ روانه آنتن کرد که اجرای آن را محبوبه عزیزی، مونا اورعی، محدثه صارمی و امیرحسین سپهری بر عهده داشتند. همچنین گروه تهران و شهروندی در برنامه «تهران ۲۰» به تهیهکنندگی مجتبی احمدی، با اجرای علی مروی و محمدرضا سلمانی، از روزهای سیزدهم تا پانزدهم تیرماه، ویژهبرنامهای را از ساعت ۱۹ تا ۲۴ تدارک دید که ضمن گزارش لحظهبهلحظه از مراسم تشییع، میزبان مدیران شهری، کارشناسان فرهنگی، مدیران سیاسی و چهرههای هنری و دینی بود تا ابعاد مختلف شخصیت رهبر شهید را در حوزههای فرهنگی، استکبارستیزی، اقتصادی و استقلال بررسی کند. علاوه بر اینها، ویژهبرنامه «باید برخاست» از شبکه تهران بهمنظور پوشش وداع ملت با امام مجاهد شهید روانه آنتن شد که در آن شخصیتهای برجستهای همچون محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، سردار سرلشگر سیدیحیی رحیم صفوی، مشاور و دستیار ارشد فرمانده معظم کل قوا، نادر قلی ابراهیمی، نماینده مجلس، آیتالله قربانعلی دری نجفآبادی، نماینده ولیفقیه در استان مرکزی و معصومه سپهری، نویسنده کتاب زندگی شهید حسن طهرانیمقدم حضور یافتند تا ابعاد مختلف این رویداد را تحلیل کنند و در کنار تمام این موارد، تأمین برنامههای شبکه تهران نیز با پخش بیش از ۵۰۰ عنوان نماهنگ، میانبرنامه و مستند، فضایی غنی و پرمحتوا را برای مخاطبان تدارک دید.
شبکه خبر | بهوقت وداع در میدان
شبکه خبر با تمرکز بر ابعاد خبری و تحلیلی، پوشش زنده و مستمر مراسم بدرقه رهبر شهید را از محل وقوع حماسه آغاز کرد و با اعزام سحر امامی، گوینده شبکه خبر، به مصلی امام خمینی (ره)، ویژهبرنامه بدرقه آقای شهید را بهصورت مستقیم و لحظهبهلحظه از قلب جمعیت اجرا کرد. در این مسیر، شبکه خبر با ترکیبی از برنامههای گفتوگومحور و تحلیلی، علاوهبر اطلاعرسانی دقیق از پوشش بدرقه رهبر شهید و بازتاب حماسه حضور بینظیر مردم، توانست به شکلی عمیق به بررسی ابعاد مختلف شخصیت قائد شهید بپردازد و درهمینراستا، ویژهبرنامههایی چون «بهوقت ایران» را با میزبانی سرباز روحالله رضوی روی آنتن برد و نیما اکبرخانی و وحید خضاب نیز به تحلیل رویداد وداع با رهبر شهید پرداختند. در جریان این پوشش خبری گسترده، شبکه خبر میزبان طیف وسیعی از مسئولان، نخبگان، اساتید و چهرههای ملی و مذهبی بود که در ویژهبرنامههایی همچون «باید برخاست» و سایر نشستهای تحلیلی حضور یافتند؛ ازجمله این مهمانان میتوان به محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، حجتالاسلاموالمسلمین مصطفی رستمی، نماینده رهبری در دانشگاهها، حجتالاسلاموالمسلمین مجتبی ربانیپور، استاد حوزه علمیه، حمیدرضا آصفی، سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه کشور، سید محمودرضا آقامیری، دانشمند برجسته فیزیک هستهای و رئیس دانشگاه شهید بهشتی، بهروز افخمی، نویسنده و کارگردان تلویزیون و سینما، شهره پیرانی، همسر شهید داریوش رضایینژاد عضو هیئتعلمی دانشگاه شاهد و مشاور سازمان انرژی اتمی، آیتالله احمد مبلغی، نماینده مجلس خبرگان رهبری، علیرضا نادعلی، نایبرئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامیشهر تهران، موسی حقانی، رئیس موسسه مطالعات تاریخ معاصر، پیام تیرانداز، مدیرعامل خبرگزاری فارس و منوچهر متکی، نماینده مجلس و وزیر پیشین امور خارجه اشاره کرد که حضور آنها در برنامههای شبکه خبر، به تبیین دقیقتر جایگاه رهبر شهید و پیامهای سیاسی، اجتماعی و معنوی این ایام کمک شایانی کرد.
شبکه نسیم | شکوه خداحافظی با «امین ایران»
شبکه نسیم در همراهی با فضای آکنده از حزن و اندوه ملت ایران در آیین وداع با قائد شهید امت، با تدارک ویژهبرنامه «امین ایران»، بستر مناسبی را برای بازخوانی سلوک فردی و اجتماعی آن رهبر شهید فراهم آورد و با رویکردی مبتنیبر روایتگری و گفتوگومحور، میزبان شخصیتهای برجستهای شد که هریک خاطراتی شنیدنی از تعامل و شناخت خود از رهبر شهید داشتند. در این ویژهبرنامه که به بررسی ابعاد شخصیتی آن فقید سعید ازمنظر اهالی فرهنگ و هنر اختصاص داشت، چهرههای شناختهشدهای همچون افشین علاء، شاعر، کوروش زارعی، بازیگر، محمدرضا ورزی، نویسنده و کارگردان، مهران رجبی، بازیگر، فرشید نوابی، بازیگر، مجری و تهیهکننده، آزاده آلایوب، مجری برنامه کودک، بهمن دان، بازیگر، ابوالقاسم طالبی، کارگردان، امیر قمیشی، تهیهکننده و کارگردان تلویزیون و همچنین امیر خوراکیان، مدیرعامل کتابخانه و موزه ملی ملک و دیگران حضور یافتند تا از زوایای متعددی به بیان تجربیات و مشاهدات خود بپردازند.
در جریان این گفتوگوها، مهمانان برنامه با واکاوی سیره فکری و رفتاری رهبر شهید، بر کلیدواژههای مهمی تأکید کردند که مبین جهانبینی جامع آن شهید والامقام بود. ازجمله این محورها میتوان به عشق عمیق و بیپایان ایشان به میهن و ایراندوستی، توجه ویژه و راهبردی رهبر شهید به حوزه فرهنگ و هنر و همچنین اندیشه باز و روشن ایشان درزمینه ادبیات و پاسداشت زبان فارسی اشاره کرد که موردتحلیل مهمانان قرار گرفت. علاوهبراین، تأکید همیشگی قائد شهید امت به حفظ وحدت و انسجام ملی بهعنوان یکی از ستونهای اصلی اقتدار کشور، از دیگر مباحث کانونی بود که در خاطرات و روایتهای مهمانان برنامه «امین ایران» بازتاب یافت. دراینراستا، برنامه «نسیمآوا» با پخش موسیقیها، سرودها و قطعات متناسب با حالوهوای مراسم، فضای همدلی و سوگواری مخاطبان را همراهی کرد.
دوربین برنامه «درنگ» نیز با حضور میدانی در میان جمعیت عزاداران، به ثبت و ضبط احساسات، خاطرات و روایتهای مردمی از وداع با رهبر شهید پرداخت و تصویری زنده از ارادت قلبی اقشار مختلف مردم ارائه داد. افزونبراین، تولیدات ویژهای همچون «بهیاد پدر» در قالب بخشهای کوتاه، به بازخوانی خاطرات و ناگفتههایی از سیره و منش رهبر شهید اختصاص یافت تا مخاطبان را با زوایای نزدیکتر و انسانیتر شخصیت ایشان آشنا سازد. در برنامه «قرار» نیز با بهرهگیری هوشمندانه از تولیدات فضای مجازی، مجموعهای از آثار منتخب با محوریت شخصیت رهبر شهید، حماسه حضور مردم و استقامت ملت ایران در برابر زیادهخواهیهای امپریالیسم امریکا و رژیم صهیونیستی روانه آنتن شد. درنهایت، برنامه «بوم خاکی» با نگاهی هنری و ظریف، جلوههایی از حضور پرشور مردم در مراسم تشییع و بدرقه رهبر شهید را در قالب تصاویر و آثار تصویری منحصربهفرد به نمایش گذاشت تا این شبکه، مجموعهای جامع و چندوجهی از تکریم قائد شهید امت را در قاب تلویزیون به تصویر بکشد.
شبکه آموزش | دیدار ملت مبعوث با «معلم بعثت»
شبکه آموزش سیما نیز با تمرکز بر ابعاد معرفتی و تربیتی، ویژهبرنامههای گستردهای را جهت بازخوانی سیره و اندیشه رهبر شهید در نظر گرفت تا مخاطبان را با منظومه فکری و الگوی رفتاری ایشان در حوزههای تعلیموتربیت و فرهنگ آشنا سازد. دراینراستا، برنامه «هیچوقت دیر نیست» از شنبه تا چهارشنبه ۱۳ تا ۱۷ تیر، هرروز ساعت ۹ صبح، به تبیین ابعاد مختلف اندیشههای فرهنگی و تربیتی آن رهبر شهید پرداخت. این برنامه با تمرکز بر محورهای کلیدی همچون زن در نگاه رهبر شهید، منظومه تربیتی رهبر شهید، تربیت کودک از نگاه رهبر شهید، خانواده از نگاه رهبر شهید و همچنین نگاهی بر اندیشه فرهنگی رهبر شهید، بستری تخصصی را فراهم آورد که در آن کارشناسانی چون زهرا سادات نیریپور، امین نوری، سجاد مهدیزاده، محمد قائمی و محسن جوهری به شرح و تبیین مفاهیم و آموزههای والای ایشان بپردازند.
همزمان با این برنامهسازیهای گفتوگومحور، شبکه آموزش با بهرهگیری از ظرفیت تولیدات مستند، طیف وسیعی از آثار را در ساعتهای مختلف شبکه روانه آنتن کرد تا تصویری جامع و چندوجهی از شخصیت رهبر شهید ارائه دهد. پخش مستندهایی نظیر «غیررسمی ۳»، «غیررسمی ۵»، «خانه امین»، «شهید سرمد»، «آقاجان»، «در میان ایل»، «زندگی اینجاست…»، «در لباس سربازی»، «راز هرمز»، «پرچمداران»، «تغییر مأموریت»، «روزی که با تو بودهام»، «هزارویک انقلاب» و مجموعه مستندهای کوتاه «آن او»، روایتگر گوشهای از زندگی ایشان بود.
علاوهبراین، شبکه آموزش با نگاهی ویژه به جایگاه تعلیموتربیت، ویژهبرنامه «معلم بعثت» را در قالب برنامههای اختصاصی بهمناسبت هفته وداع و تشییع رهبر شهید تدوین کرد. این برنامه با محوریت تبیین اندیشههای تربیتی رهبر شهید و بررسی نقش کلیدی معلم در نظام تعلیموتربیت، ازطریق گفتوگو با کارشناسان برجسته حوزه تعلیموتربیت، استادان دانشگاه، معلمان و فعالان فرهنگی، به واکاوی منظومه تربیتی ایشان و جایگاه مدرسه در تربیت نسل آینده پرداخت. ازجمله مهمانان این برنامه میتوان به علیرضا شفاه، عضو شورای علمی موسسه علم و سیاست اشراق اشاره کرد. برنامه «معلم بعثت» با بهرهگیری از میزهای تخصصی، بخشهای تحلیلی، پخش مستندهای مرتبط و نیز روایتهای مردمی، تلاش کرد تا ابعاد مختلف نقش معلم در تحقق تعلیموتربیت اسلامی و تحقق اندیشههای تربیتی رهبر شهید را از منظر علمی و کاربردی به مخاطبان ارائه دهد.
شبکه افق | «تمامقد» در خدمت «پرچمدار» مقاومت
شبکه افق سیما با اتخاذ رویکردی پویا و جامع، با استقرار گروههای تولیدی و خبری در کانونهای اصلی رویداد، پوششی گسترده و لحظهای از آیین وداع و تشییع رهبر شهید ارائه داد. محور اصلی برنامهسازی این شبکه در این ایام روایت حماسه حضور و تبیین دیدگاه رهبر شهید بود و با برنامه «پرچمدار» بهعنوان یکی از ویژههایش این مسیر را دنبال کرد. این برنامه که از ساعات آغازین صبح تا ساعت ۲۲ هر شب با اجرای مشترک از سعید شهبازی و حمید کثیری روانه آنتن شد، بهعنوان تریبون اصلی شبکه برای پرداختن به آخرین اخبار، حواشی و تحلیلهای مراسم عمل کرد. این برنامه با دعوت از کنشگران، فعالان حوزه انقلاب اسلامی و کارشناسان برجستهای همچون حجتالاسلاموالمسلمین علیرضا پناهیان، افشین علاء، شاعر و کریستوفر هلالی، روزنامهنگار امریکایی-ایرانی و فعال حوزه مقاومت و دیگر صاحبنظران، به واکاوی ابعاد این رویداد تاریخی پرداخت. در کنار تحلیلهای کارشناسی، پخش گزارشهای مردمی و انعکاس زنده دیدگاهها، احساسات و روایتهای پرشور شرکتکنندگان، از نقاط قوت «پرچمدار» بود که فضای حماسی حاکم بر مراسم را بهخوبی برای مخاطبان ترسیم کرد.
در کنار این ویژهبرنامه، شبکه افق با نگاهی تخصصی به ابعاد اجتماعی حضور مردم، برنامه «تمامقد» را از شنبه ۱۳ تیر تا جمعه ۱۹ تیر، هرروز از ساعت ۱۷ تا ۱۹ روی آنتن برد. این برنامه با تمرکز ویژه بر نقشآفرینی و کنشگری بانوان در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید، ابعاد گوناگون حضور زنان در این رویداد را واکاوی کرد. در این راستا، زینب و هاجر اختری، بهعنوان استاد و پژوهشگر حوزه زنان، با حضور در برنامه به بررسی جایگاه و نقش بانوان در تقویت جبهه مقاومت و وفاداری به آرمانهای رهبر شهید پرداختند. گستره پوشش میدانی شبکه افق، تنها به تهران محدود نماند. این شبکه با بهرهگیری از تیمهای تولیدی مستقر در نقاط مختلف، پوششی زنده و پیوسته از مراسم تشییع در شهر مقدس قم و مشهد مقدس فراهم آورد. علاوه بر این، با توجه به اهمیت جغرافیای مقاومت در این وداع تاریخی، پوشش تصویری مراسم در نجف اشرف و کربلای معلی نیز در دستور کار قرار گرفت تا مخاطبان از طریق برنامههای «پرچمدار» و «تمامقد»، بهصورت لحظهای و بیواسطه در جریان ابعاد مختلف این رویداد بزرگ قرار گیرند و تصویری دقیق از همراهی ملتهای مسلمان با آرمانهای رهبر شهید را نظارهگر باشند.
شبکه ورزش | سوگ ورزشکاران در وداع با رهبر شهید
شبکه ورزش سیما همگام با ایام وداع و تشییع رهبر شهید، با طراحی جدول پخشی ویژه شامل ویژهبرنامهها، تولیدات مستند و گزارشهای میدانی، تلاش کرد تا ابعاد ارتباط عمیق و توجه ویژه آن رهبر فقید به حوزه ورزش و جامعه ورزشکاران کشور را بهطور جامع بازخوانی کند. یکی از تدارکات این شبکه، ویژهبرنامه «دستاول» بود که با محوریت مراسم وداع و تشییع، بستری برای انعکاس حضور جامعه ورزش در این مراسم و بررسی واکنشها، پیامها و ابراز احساسات قهرمانان و اهالی ورزش نسبت به این فقدان عظیم فراهم آورد. در بخش تولیدات مستند، شبکه ورزش سبد متنوعی از آثار را تدارک دید که هر یک زاویهای از شخصیت و اندیشههای آن رهبر شهید را به تصویر میکشید. «حامی»، «قله افتخار» و «فرشته» ازجمله این مستندها بودند. علاوه بر این آثار، پخش مجموعهای از مستندها و فوتوکلیپهای اختصاصی از دیدارهای صمیمانه و ملاقاتهای رهبر شهید با ورزشکاران و قهرمانان، تصویری از رابطه قلبی و پدرانه ایشان با جامعه ورزشی را در قاب شبکه ورزش زنده کرد. افزونبر تولیدات استودیویی و مستند، شبکه ورزش با استقرار مجریان و خبرنگاران در محلهای برگزاری مراسم، پوششی میدانی و لحظهبهلحظه را در دستور کار قرار داد. برقراری ارتباطهای زنده متعدد در ایام وداع و تشییع، موجب شد تا مخاطبان شاهد جلوههایی از سوگواری قهرمانان، ملیپوشان و اهالی ورزش در این رویداد تاریخی باشند و شبکه ورزش توانست با این تدارکات پیوند میان جامعه ورزشی و آرمانهای آن رهبر شهید را به شکلی پویا و زنده روایت کند.
شبکه مستند | وداع با یار سفرکرده بهروایت مستندسازان
شبکه مستند سیما با تغییر راهبردی در جدول پخش خود و با بسیج تمام توان تولیدی، به استقبال آیین وداع با قائد شهید امت رفت تا تصویری عمیق و چندبعدی از زندگی، سیره، اندیشه و فعالیتهای آن رهبر فقید ارائه دهد. این شبکه با تدارک گنجینهای متشکل از حدود ۱۵۰ مستند در موضوعات مختلف مرتبط با شخصیت رهبر شهید، علاوهبر تأمین محتوای اختصاصی، بخش عمدهای از این آثار را جهت پخش در سایر شبکههای سیما نیز در اختیار قرار داد. در این برنامهسازی گسترده، آثار شاخصی برای روایتگری ابعاد مختلف زندگی ایشان ازجمله مستند ویژه «روایت آقا» برای مخاطبان در نظر گرفته شد و روی آنتن رفت. همچنین در یک اقدام ویژه، این شبکه برای نخستینبار مجموعهای از مستندهای سفرهای استانی رهبر شهید را در بازه زمانی ۱۳ تا ۱۹ تیر، روانه آنتن کرد که آثاری همچون «شهید سرمد»، «در میان ایل»، «صد قافله دل»، «آقاجان» و «آن یار سفرکرده» نخستین نمایش تلویزیونی خود را در این بخش تجربه کردند. در کنار این مستندهای فاخر، شبکه مستند با تدوین کنداکتوری دقیق، مجموعه مستندهای «غیررسمی» را در هفت قسمت و هر شب ساعت ۲۰ روی آنتن برد تا زوایای کمتر دیدهشدهای از زندگی و سیره رهبر شهید را برای مخاطبان بازگو کند. همچنین در ساعت ۲۲ هر شب، مستندهای «عاشق خمینی»، «هزار زخم و یک مرهم»، «روزی که با تو بودم» و «ضیاءالدین» بهعنوان بخشی از سبد محتوایی این شبکه پخش شد. در جدول پخش شبکه مستند، بازه زمانی 18:30 نیز به آثاری با محوریت این مناسبت اختصاص یافت بهنحویکه از شنبه ۱۳ تا دوشنبه ۱۵ تیر، مستند «در لباس سربازی» و از سهشنبه ۱۶ تا پنجشنبه ۱۸ تیرماه نیز مجموعه «روایت رهبری» به واکاوی بخشهای مهمی از دوران فعالیتهای ایشان پرداخت. درنهایت، این شبکه در روز جمعه ۱۹ تیر ساعت 18:30 با پخش مستند «ترانه بازگشت» که به دیدار رهبر شهید با شاعران و نویسندگان عربزبان حوزه مقاومت میپردازد، یکی از آثار ویژه و تأملبرانگیز خود را در این ایام سوگ و حماسه روی آنتن برد.
شبکه کودک | میراث پدرانه، الگوی افتخار و امید
شبکههای امید و کودک با هدف ایجاد پیوند فکری و عاطفی میان نسلهای نوظهور و میراث ماندگار رهبر شهید، برنامهسازی ویژهای را در ایام وداع و تشییع ایشان روانه آنتن کردند. شبکه امید با اتخاذ رویکردی تحلیلی و روایتمحور، ویژهبرنامه «اشاره» را در بازه زمانی شنبه ۱۳ تیر تا جمعه ۱۹ تیر، بهصورت زنده و در بازه زمانی گسترده از ساعت ۸ صبح تا ۲۴ روی آنتن برد. این شبکه با بهرهگیری از قالبهای متنوعی نظیر گفتوگو، روایتگری، تحلیل و مرور خاطرات، به بازخوانی ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه و میراث معنوی آن رهبر فقید برای مخاطبان نوجوان و جوان پرداخت.
در این ویژهبرنامه، ضمن بررسی دقیق ویژگیهای شخصیتی و اجتماعی قائد شهید، تأثیر اندیشه و منش ایشان بر نسل امروز و چالشهای فکری جوانان واکاوی شد تا بدینوسیله الگویی عملی از سیره زندگی ایشان برای نسل جدید ترسیم شود. در همین راستا، شبکه کودک نیز برنامه «سر سفره خدا» را از جمعه ۱۲ تیر تا جمعه ۱۹ تیر، بهصورت زنده و در بازه زمانی ۸ صبح تا ۲۴ به پوشش آیین تشییع رهبر شهید اختصاص داد. این شبکه با هدف بازنمایی ابعاد حماسی و معنوی این رویداد در فضایی متناسب با روحیات مخاطبان کودک، حضور گسترده مردم در مراسم وداع را با بیانی ویژه برای خردسالان روایت کرد و جلوههایی از ارادت ملی به رهبر فقید را در شبکه کودک به تصویر کشید.
شبکه نمایش | از ایثار و مقاومت تا حماسههای انقلاب در قاب سینما
شبکه نمایش سیما بهمنظور گرامیداشت ایام وداع و تشییع رهبر شهید و همراهی با فضای معنوی حاکم بر جامعه، جدول پخش ویژهای متشکل از آثار سینمایی فاخر را تدوین و روانه آنتن کرد. این شبکه از روز شنبه ۱۳ تیر تا جمعه ۱۹ تیر، در چهار نوبت پخش روزانه ساعتهای ۱۷.۱۹، ۲۱ و ۲۳ مجموعهای از فیلمهای سینمایی با محوریت مفاهیم ایثار، مقاومت، ولایتمداری، تاریخ اسلام و حماسههای انقلاب اسلامی را به مخاطبان تقدیم کرد. فیلمهای پخششده در این بازه زمانی عبارت بودند از «شکارچی شنبه»، «نغمه»، «آخرین دعوت»، «اشک هور»، «هیام»، «غریب»، «مسافر ری»، «از کرخه تا راین»، «زخم زیتون»، «ایستاده در غبار»، «پردهنشین»، «اُختالرضا»، «چشمهای آبی زهرا»، «ویلاییها»، «معصومیت از دسترفته»، «امام علی (ع)»، «هفتسنگ»، «خداحافظ رفیق»، «خورشید شب»، «ولایت عشق»، «بازمانده»، «پرواز در شب»، «طفلان مسلم»، «شیار ۱۴۳»، «کفر قاسم»، «موقعیت مهدی»، «یلدا» و «کارو». این مجموعه آثار با هدف بازنمایی سیره رهبر شهید و تبیین آرمانهای ایشان در قالبهای متنوع سینمایی برای مخاطبان پخش شد.
شبکه تماشا | داستانهایی یادآور مقاومت
شبکه تماشا همگام با سایر شبکههای سیما و بهمنظور پاسداشت آیین تشییع و بدرقه قائد امت و رهبر شهید انقلاب و خانواده گرانقدرشان، از تاریخ ۱۲ تا ۱۹ تیر، جدول پخش ویژهای را به مجموعههای نمایشی اختصاص داد. این شبکه با هدف ارائه محتوای متناسب با فضای معنوی و انقلابی کشور، جدول پخشی فشرده و هدفمند را روی آنتن برد. سریال «دونیمه ماه»، «هاتف»، سریال اپیزودی «سرو سپید سرخ»، سریال اپیزودی «در قصهها زندگی میکنند»، سریال اپیزودی «قصههای تبیان» و سریال اپیزودی «مادران» ازجمله آثاری بود که در روزهای حماسه و سوگ پخش شد. این برنامهریزی با هدف تأمین ذائقه مخاطبان علاقهمند به مجموعههای نمایشی در ایام سوگواری، بهطور منظم و دقیق اجرا شد.
شبکه سلامت | رویداد تشییع در قاب سلامتی
شبکه سلامت سیما با هدف پوشش جامع آیین وداع و تشییع رهبر شهید، با تمرکز بر ابعاد خدماتی، بهداشتی و درمانی این رویداد، اقدامات ویژهای را در جدول پخش خود لحاظ کرد. محورهای اصلی این اقدامات، تولید و پخش ویژهبرنامه «طبیب امت» به تهیهکنندگی علی صادقی بود که از ۹ تا ۱۸ تیر، روی آنتن رفت. این برنامه با رویکرد اطلاعرسانی دقیق، جزئیات برگزاری مراسم و آخرین اخبار و رویدادهای مرتبط را از طریق گزارشهای زنده و مستقیم به مخاطبان منعکس کرد. علاوهبراین، برنامه «مثبت سلامت» با تغییر رویکرد در این ایام سوگ و حماسه، به واکاوی ابعاد مختلف رویداد تشییع پرداخت و بخشهای ویژهای را به بازتاب حضور اقشار گوناگون مردم و بهویژه نقشآفرینی کادر درمان اختصاص داد.
درهمینراستا، برنامه «باید برخاست» نیز با هدف تبیین ابعاد مراسم، اطلاعرسانی درخصوص نحوه برگزاری و تحلیل جنبههای مختلف این رویداد در جدول پخش قرار گرفت. شبکه سلامت با دعوت از کارشناسان حوزه سلامت، به واکاوی تخصصی ابعاد مختلف خدمات درمانی و بهداشتی ارائهشده در طول برگزاری مراسم پرداخت. همچنین این شبکه با برقراری ارتباطهای زنده متعددی با موکبهای درمانی، نیروهای امدادی، سازمان جمعیت هلالاحمر و سازمان اورژانس کشور، خدمات ارائهشده به زائران و شرکتکنندگان در مراسم را بهصورت لحظهای و میدانی به تصویر کشید تا از این طریق، عملکرد بخش سلامت در این رویداد ملی بهطور کامل پوشش داده شود.
اذعان رسانههای بینالمللی
بدرقه رهبر شهید همهپرسی حمایت مردم از نظام بود
یکی از ویژگیهای متمایز و قابلتوجه در ایام وداع با رهبر شهید، تغییر رویکرد بیسابقه رسانههای بینالمللی در بازتاب حجم حضور مردمیبود. برخلاف سنت معمول در پوشش مناسبتها و رویدادهای داخل ایران، رسانههای جهان اینبار ناگزیر به اذعان ابعاد میلیونی این رویداد شدند بهگونهای که فایننشیال تایمز شمار شرکتکنندگان را ۱۲ میلیون، العهد ۱۵ میلیون و والاستریت ژورنال ۲۰ میلیون نفر برآورد کردند. این رسانهها در تحلیلهای خود، مراسم وداع را فراتر از یک آیین مذهبی، نمایشی قدرتمند از اقتدار جمهوری اسلامی در بحبوحه تنشهای منطقه و تجربه جنگهای تحمیلی دوم و سوم و پیامی صریح به واشنگتن و تلآویو ارزیابی کردند. در این میان، والاستریت ژورنال، فرانس ۲۴ و شبکه میر ۲۴ روسیه، این مراسم را یک همهپرسی بزرگ درباره میزان حمایت از نظام دانستند و خبرگزاریهای معتبری همچون آسوشیتدپرس، سیانان و افه اسپانیا، سیل جمعیت را نمادی از انسجام ملی و تبلور عزم راسخ ایرانیان برای ادامه مسیر مقاومت توصیف کردند. همچنین با گزارش حضور نمایندگان بیش از ۳۰ تا ۱۰۰ کشور و هیئتهای عالیرتبه خارجی، رسانههایی نظیر یورونیوز و اینترفکس، این رویداد را آزمونی برای جایگاه دیپلماتیک ایران دانستند. درنهایت، رسانههای منطقهای ازجمله الجزیره، کامرسانت روسیه و رسانههای پاکستانی، گستردگی جغرافیایی این مراسم در شهرهای مختلف ایران و عراق را ویژگی متمایز و کمسابقه این آیین تاریخی خواندند که بازتاب آن تنها محدود به مرزهای ایران نبوده و ابعاد راهبردی و منطقهای گستردهای به همراه داشته است.
انتهای پیام/ن