به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سیما، به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، مدیر شبکه سلامت تأکید میکند که سلامت، موضوعی ملی و فراتر از مرزهای سیاسی است و رسانه ملی به عنوان دانشگاه عمومیکشور، باید آن را جدی بگیرد. شبکه سلامت امروز با بیش از ۳۶ نهاد و سازمان فعال حوزه بهداشت همکاری دارد و در کنار اطلاعرسانی علمی، نقش مهمی در فرهنگسازی خودمراقبتی و پیشگیری ایفا میکند. برنامههایی مانند «کشیک سلامت»، «ضربان» و «مثبت سلامت» در همین خصوص طراحی شدهاند تا مسائل حیاتی نظام سلامت با زبان ساده و تحلیلی به مردم منتقل شود.
محمدمهدی قاسمی، مدیر شبکه سلامت و دبیر شورای سیاستگذاری سلامت رسانه ملی درباره تازهترین رویکردها، برنامههای در دست اجرا و چشمانداز آینده این شبکه گفت: شبکه سلامت تلاش میکند با اتکا به علم و صداقت، سلامت را به دغدغهای مشترک برای همه ایرانیان تبدیل کند.
شبکه سلامت در دوره تحول چه مسیری را طی کرده و تا چه اندازه توانستهاید به مأموریتهایتان دست پیدا کنید؟
با آغاز دوره تحول، مسیر شبکه سلامت بهطور جدی بازنگری شد. هرچند تغییر دولت و شهادت رئیسجمهور دولت سیزدهم باعث وقفه کوتاهی در برخی برنامهها شد، اما شورای سیاستگذاری سلامت سازمان صداوسیما اولویتهای سالانه شبکه را از پیش تعیین کرده بود و فعالیتها بر همان مبنا ادامه یافت. در این دوره تلاش کردیم ساختار برنامهسازی را از قالبهای گفتوگومحور و انتقال مستقیم پیام به سمت تولیدات جذابتر و متنوعتر ببریم. نمونه روشن آن مجموعه نمایشی کوتاه «چسب زخم» بود که سال گذشته تولید شد و با وجود محدودیت بودجه، بازخورد بسیار موفقی داشت. رویکرد ما تکیه بر انواع قالبهای نوآورانه است؛ هرچند شبکه سلامت از کمترین بودجهها در میان شبکهها برخوردار است، اما جزو پرمخاطبترین شبکههای تخصصی سازمان محسوب میشود. اعتماد مردم به کارشناسان حاضر در برنامهها و جایگاه مرجعیت رسانه ملی، باعث شده مخاطبان، در فضای رقابتی امروز، برنامههای سلامتمحور شبکه سلامت را بهطور مستمر دنبال کنند. به همین دلیل خود را در برابر تحول و پاسخگویی به مطالبات مردم مسئول میدانیم.
شبکه سلامت طبیعتاً با سیاستهای کلان کشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارتباط مستمر دارد، اما در سیر تحولات سیاستگذاریهای دولتی، رابطه شبکه سلامت سیما با دستگاهها و نهادهای حوزه سلامت چگونه تنظیم میشود؟
یکی از مزیتهای شبکه سلامت، ثبات حرفهای و حضور طولانیمدت نیروهای متخصص است. بسیاری از همکاران شبکه از جمله خودم، پزشک یا از بدنه نظام سلامت هستند و سالها همکاری مداوم با شبکه باعث شده شناخت دقیقی نسبت به نیازهای آنتن و مخاطب داشته باشیم. به همین دلیل، با تغییر سیاستهای دولت یا مدیریت وزارتخانهها باید منتظر تغییر در اولویتها باشیم، اما این باعث اختلال در فعالیت حرفهای شبکه نمیشود. ما مباحث را بر پایه اصول علمی دنبال میکنیم؛ اصول علمی ثابتند و تنها ممکن است اولویتها در مقاطع مختلف تغییر کند. شورای سلامت رسانه ملی و گروه سردبیری شبکه از پشتوانه علمی قدرتمندی برخوردارند و تقریباً برای هر برنامه یک سردبیر متخصص و مسلط بر موضوع در نظر گرفته شده است. این ساختار باعث پایداری کیفیت و جلوگیری از اثرپذیری شتابزده از تغییرات مدیریتی میشود.
راهبرد شبکه برای عدالت رسانهای حوزه سلامت در استانها و مناطق کمبرخوردار چیست؟
شبکه سلامت مسئولیت مستقیم ارائه خدمات درمانی ندارد، اما میتواند نقش مهمی در آگاهیبخشی ایفا کند. ایجاد شبکههای رادیویی و تلویزیونی سلامت یکی از اقدامات مهم صداوسیما در مسیر عدالت رسانهای است. روزانه بیش از ۲۰۰ ساعت برنامه سلامت جسم از شبکه سلامت، شبکههای سراسری و استانی و نیز برونمرزی پخش میشود. اگر حوزههای سلامت روان، اجتماعی و معنوی را نیز اضافه کنیم، سهم سلامت در آنتن رسانه ملی بسیار گستردهتر میشود. صداوسیما باید این اقدام را افتخار خود بداند و آن را دستکم نگیرد. تمام انسانها در مناطق مختلف کشور نسبت به مسائل پیشگیری بهداشتی و توانمندسازی حساسیت دارند و خودمراقبتی و سلامت، فقیر و غنی نمیشناسد. ما تلاش میکنیم محتوای آنتن بومی، سادهفهم و مرتبط با مسائل شایع سلامت باشد تا افراد با هر میزان سواد و در هر منطقه کشور بتوانند از آن استفاده کنند.
چطور اولویتهای جامعه را برای بررسی در برنامههای شبکه سلامت سیما گردآوری میکنید؟
شبکه سلامت با حدود ۳۶ دستگاه و نهاد مرتبط از جمله وزارت بهداشت، نظام پزشکی، نظام پرستاری، هلالاحمر، پلیس راهور، آتشنشانی، بهزیستی و… تعامل فعال دارد. موضوعات سلامت در دو دسته اصلی قرار میگیرند: نخست، عوامل مؤثر بر بیشترین مرگومیر و دوم عواملی که بیشترین رنج را برای مردم ایجاد میکنند. برای نمونه، بیماریهای قلبی - عروقی بیشترین مرگومیر را دارند؛ بنابراین در اولویت برنامهسازی قرار میگیرند.
شبکه سلامت سالهاست برنامههای پرمخاطبی مانند «ضربان»، «حالِ خوب»، «کشیک سلامت» و… را روی آنتن دارد و تولیداتی جدیدتر مانند «مثبت سلامت» نیز توانسته مخاطبان زیادی را جذب کند. اکنون کدام یک از این برنامهها موفقتر و پرمخاطبترند و آیا در آینده نیز در همین قالب تداوم مییابند؟
برنامه «ضربان» همچنان در صدر برنامههای پرمخاطب شبکه قرار دارد. «مثبت سلامت» برای افزایش پویایی آنتن به شبکه اضافه شد تا بتوانیم سریعتر نسبت به رویدادها واکنش نشان دهیم. «کشیک سلامت» یکی از جریانسازترین برنامههای حوزه سلامت در کشور بوده و در تصمیمگیریهای کلان این حوزه اثرگذار است. این برنامه بهصورت شفاف مطالبات مردم و جامعه پزشکی را بیان میکند و مرجعیت رسانهای کسب کرده است.
«کشیک سلامت» چطور تاکنون در نقد نظام سلامت به دام سیاسیسازی نیفتاده و بین نقد و امید توازن ایجاد کرده است؟
در «کشیک سلامت» و سایر تولیدات شبکه، اصل اساسی ما تکیه بر تحلیل علمی و پرهیز از حاشیهسازی و نیز ایجاد چالش برای حل مسئله است. معتقدیم هرجا اشتباهی رخ دهد باید صادقانه عذرخواهی کرد، اما نقد علمی و مبتنی بر واقعیات را نباید سیاسی کرد. اگر در آینده کارکرد فعلی برنامه کاهش یابد، تغییرات لازم اعمال خواهد شد. برنامه مستند روایی «پنجره باز» نیز با سفر به سراسر کشور و همسو با راهبرد «ایران فقط تهران نیست»، ظرفیتهای دانشگاههای علوم پزشکی را معرفی میکند تا مردم بدانند چه خدماتی در شهرهای خود دارند. این برنامه مورد استقبال دانشگاههای علوم پزشکی قرار گرفته است و تا زمانی که چنین کارکردی دارد، تولیدش در همین قالب ادامه خواهد یافت.
آیا برنامه جدیدی در شبکه سلامت روانه آنتن خواهد شد و برنامهای برای همکاری با سیمافیلم و سیمرغ برای تولید آثار نمایشی دارید؟
شبکه سلامت به دستور سازمان سریال تولید نمیکند، اما برنامههای نمایشی کوتاه و تأمینی مرتبط با سلامت را روی آنتن میبرد. بخشهای نمایشی مانند «چسب زخم»، «منم دوستت دارم» و «سوریخ» با استقبال مواجه شدهاند. اکنون مستند «نسخه سمی» در ۲۶ قسمت در حال تولید است و همچنین ۶۲ قسمت مستند از خانههای بهداشت و مراکز سلامت سراسر کشور آماده شده است که خدمات کمنظیر نظام سلامت کشور را نشان میدهد و مردم را از این خدمات درخشان جمهوری اسلامی ایران در حوزه سلامت مطلع میکند. برنامه دوربین مخفی «قند و نمک» نیز یکی از قالبهای جدیدی است که در شبکه سلامت در حال تولید است.
با فعالیت دوباره شورای سیاستگذاری سلامت صداوسیما، شما نقش این شورا را در آنتن و برنامههای سلامتمحور شبکه سلامت و سایر شبکههای رسانه ملی چطور ارزیابی میکنید؟ تولیدات رادیو و تلویزیون از این پس چگونه تحت نظارت شورا قرار میگیرند و انتظارتان از شبکهها چیست؟
مقوله سلامت و پزشکی با رنج و جان انسانها در ارتباط است. طبیعتاً پرداختن به همه موضوعات در شبکهها مهم است، اما بحث امنیت و سلامت، مطابق باورهای مذهبی و از منظر حاکمیتی از موضوعات بسیار اساسی و حساس محسوب میشود و نیاز به نظارت و سیاستگذاری خاصی دارد، زیرا یک اشتباه کوچک در این زمینه میتواند رنج و حتی مرگ افراد جامعه را در پی داشته باشد. اینکه اولویتهای سلامت در شبکهها به علت محدودیت مالی عقیم بماند، منطقی نیست. از سوی دیگر، باید صداوسیما را دانشگاهی عمومیبدانیم که هر کدام از گروههایش بهصورت تخصصی و علمیکار میکنند. شبکهها باید از بیان سخنان غیرکارشناسی و غیرعلمی در زمینه سلامت بپرهیزند. تعطیلی شورای سلامت به مرجعیت رسانه ملی ضربه زده بود و میتوانست در کشور هزینه ایجاد کند. از اینرو، وجود شورای سلامت میتواند جلوی فرصتطلبان حوزه بهداشت و سلامت را بگیرد. ما اکنون سازوکاری تازه در شبکههایی طراحی کردهایم و نمایندگان تامالاختیار آنها در شورا حاضر میشوند. کارگروههای متعددی نیز با حضور افراد آشنا به مسائل سلامت شکل گرفته و قرار است با مجامع علمی ارتباط برقرار کنند و دادههای مورد نیاز را به رسانه ملی برسانند تا بتوانیم بهترین سیاستگذاری را داشته باشیم و این راهبردها را در شبکهها پخش کنیم. یک گروه نیز باید بر این فرایند نظارت داشته باشد.
برخی محصولات مرتبط با بهداشت و زیبایی مانند انواع کرمها و شویندهها و… در رسانه ملی تبلیغ میشود. آیا تمام این محصولات دارای مجوز هستند و مخاطب میتواند با خیال آسوده از این محصولات استفاده کند؟
نبود شورای سلامت رسانه ملی موجب شده بود که برخی از محصولات بهداشتی با نظارت سادهتری در شبکههای صداوسیما تبلیغ شوند. بر پایه قوانین جدید، محصولات بهداشتی، زیبایی و سلامتی که از صداوسیما تبلیغ میشوند باید دارای مجوزهای دقیق و مراجع موثقی باشند. البته هنوز در قدمهای اول هستیم و امیدواریم در ادامه مسیر، تمام ارکان سازمان صداوسیما به ما کمک کنند تا بتوانیم به بهترین نتیجه برسیم و هر آنچه شفافیت را از بین برده است کنار بزنیم. سرمایههای تولیدی سایر شبکهها درباره موضوع سلامت مانند برنامه «طبیب» یا «انارستان» و… نیز میتوانند در کنار تولیدات شبکه سلامت، برای افزایش کیفیت برنامههای مرتبط با پزشکی و بهداشت و انتقال پیامهای مورد نظر به شورای سیاستگذاری سلامت رسانه ملی کمک کنند. باید از همه ظرفیتها در این راه بهره برد.
درباره شائبههایی مبنی بر جنبه تبلیغاتی حضور برخی پزشکان در برنامههای مختلف نظرتان چیست؟
من هم این مسئله را شنیدهام و نمیتوان وجود آن را پذیرفت و نمیتوان کاملاً رد کرد، چراکه زمینه چنین کاری در فرایند تولید یک برنامه و همکاری با پزشکان وجود دارد. با این حال، همه باید احساس مسئولیت کنیم تا حوزه پزشکی هرگز دچار چنین حاشیههایی نشود. اگر پزشکی که در رسانه ملی حاضر میشود، صلاحیت نداشته باشد و با رفاقت یا به گونه تبلیغی روی آنتن برود، حتماً در جامعه از بیمارانش نیز به همین شکل سوءاستفاده میکند و چنین روندی واقعاً شایسته جامعه پزشکی نیست و خیانت بزرگی محسوب میشود که باید جلوی آن را گرفت. همه برنامهسازان باید نسبت به صلاحیت و منش پزشکی که به برنامه دعوت میشود احساس مسئولیت کنند. رسانه ملی مخاطبان بسیار گستردهای دارد و طبیعی است که باید خوراک سالمیبه مردم برسانیم و این مهم تنها با همکاری و همافزایی تمام ارکان تولید برنامهها، شبکهها و مدیران محقق میشود. خوشبختانه اکثر جامعه پزشکی و نیروهای درمانی افراد دلسوزی هستند و میدانند که سلامت مسئله بسیار مهمی است. برنامهسازان رسانه ملی نیز در همکاری با پزشکان متوجه چنین وضع حساسی هستند؛ بنابراین همه مراقب هستیم تا بدون هیچ حاشیهای در زمینه سلامت تولید محتوا کنیم و اجازه سوءاستفاده از آنتن صداوسیما را به هیچ شخصی نمیدهیم.
سیاست شبکه سلامت سیما در پوشش موضوعات حساسی مانند خودکشی و سایر آسیبهای روانی و اجتماعی چیست؟
ما برای خودمان خطوط قرمزی تعیین کردهایم. در گام نخست مباحث دینی و آنچه با شرع ما همخوانی ندارد، جزو خطوط قرمزمان است. رعایت عفاف و حیای عمومی نیز در شبکه مورد توجه قرار دارد. مردم ما بسیار باهوش هستند و زمانی که در شبکه بهصورت غیرمستقیم به یک مسئله خاص اشاره میکنیم، خیلی راحت اصل مطلب را دریافت میکنند. یک زمانی برای بیان مسائل مرتبط با بیماری ایدز واقعاً در شبکهها مشکل داشتیم، اما اکنون در این زمینه فرهنگسازی صورت گرفته و به خاطر بلوغ مخاطبان، در شبکههای تخصصی راحتتر درباره چنین مسائلی صحبت میکنیم. بهعنوان دبیر شورای سلامت صداوسیما و مدیر شبکه سلامت میگویم که واقعاً جز خطوط قرمزی که گفتم هیچ محدودیت خاصی برای تولید محتوا نداریم و میتوانیم بسیاری از موضوعات را بهصورت تعدیلشده با مردم در میان بگذاریم. در مورد مسائلی مانند خودکشی در شبکه سلامت صحبت میشود، اما میدانیم که هرچقدر هم محدودیتی برای چنین مباحثی وجود نداشته باشد، ما باید مسئولیت رسانهای و اجتماعی خودمان را فراموش نکنیم و مبتنیبر این مسئولیتها درباره مضامینی مانند خودکشی دائماً روی آنتن صحبت نکنیم، چراکه حتماً روی مخاطب تأثیراتی منفی بر جای میگذارد. بهعنوان نمونه، میدانیم که یکی از عوامل شایع خودکشی، افسردگی است و اگر قرار است در آنتن از خودکشی صحبت کنیم، عامل اصلی آن یعنی افسردگی را مورد بررسی قرار میدهیم که یک مشکل قابل حل است و میتوان با درمان این مسئله، جلوی درصد بالایی از خودکشیها را گرفت. ما همچنین به تقویت مهارتهای فردی برای افزایش تابآوری در مواقع سخت زندگی در شبکه تأکید میکنیم و معتقدیم این آگاهیبخشی میتواند جلوی بسیاری از رفتارهای پرخطر و آسیبهای سلامت روان را بگیرد. همین رویکرد متفاوت صداوسیما در پرداختن به اخبار خودکشی و سایر موضوعات حساس باعث مرجعیت ما شده است.
انتهای پیام/ن