به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سیما، گفتگوی دانیل تات (میزبان پادکست «رهاییها») با یانیس اقبال (پژوهشگر و نظریهپرداز هندی و مؤلف کتاب «شمشیر و گردن: خوانش طوفان الاقصی») در نقد فلسفی رویکردهای روشنفکران غربی به مبارزۀ فلسطینیان در برنامه «سیاحت غرب» از ۲۵ تا ۲۸ بهمن پخش می شود.
در ستایش «گفتگو» بسیار شنیدهایم، اما میان خطوط آن تمجیدها، یک حقیقتْ ناگفته میماند: گفتگو در بستر سلطه یعنی تکرار منطق زور. غسان کنفانی، نویسندۀ فلسطینی و سخنگوی «جبهۀ خلق برای آزادی فلسطین»، پنج دهۀ پیش در مصاحبهای با یک خبرنگار غربی، وصف شیوایی از این حقیقت ارائه داد و گفت که صحبت با رهبران اسرائیلی یعنی «گفتگوی میان شمشیر و گردن.»
این استعارۀ قدرتمند کنفانی، امروز در مواجهه با نسلکشی اسرائیل در غزه، ابعاد فلسفی بارزتر و البته هولناکتری یافته. گفتمان مسلطِ «صلح» و «امکان گفتگو» که بسیاری از روشنفکران غربی و حتی چپ بازتولیدش میکنند، اغلب یک پیشفرض اساسی را نادیده میگیرد: تنها هنگامی میتوان دربارۀ «صلح» صحبت کرد که حق مبارزۀ ضعفاء با سلطۀ اقویاء به رسمیت شناخته شود، یعنی حقی که در طول تاریخ، طبق روایت فاتحان، تحت عناوین مختلف (از جمله تروریسم)، نادیده انگاشته شده.
در چنبرۀ حصارها و بمبهای یک قدرت استعماری، اصرار بر «گفتگو» یعنی توجیه وضع موجود. اینجاست که محدودیتهای بنیادین برخی رویکردهای فکری پسااستعماری و پسامدرن آشکار میشود: رویکردهایی که با تمرکز بر گفتمان، چندآوایی و سیالیّتِ هویت، بر تحلیل ساختارهای مادیای چشم میپوشند که شمشیر اقویاء را روی گردن ضعفاء نگه داشتهاند. در این شرایط، «خشونت انقلابی»، ضرورتی معرفتشناختی برای گشودن فضایی است که در آن «گفتگوی واقعی»، و نه مکالمۀ شمشیر و گردن، امکانپذیر گردد.
این نکته را یانیس اقبال، پژوهشگر و نظریهپرداز هندی، با وامگیری از آن استعارۀ کنفانی، در کتاب «شمشیر و گردن» آورده تا نقدی رادیکال بر این وضعیت فکری داشته باشد. اقبال نشان میدهد که در مواجهه با نسلکشی در غزه، حتی روشنفکران چپ غربی نیز در دام فراخوان بیفایده و امپریالیستی لیبرالیسم به «عقلانیت گفتگو» افتادهاند.
آنچه در این چند قسمت از برنامه «سیاحت غرب» میبینید، گفتگویی است که دانیل تات، میزبان پادکست «رهاییها»، برای بررسی همین ایدههای اقبال در سیام دیماه سال جاری با او داشته است. این گفتگو از شنبه تا سه شنبه، ۲۵ تا ۲۸ بهمن ساعت ۲۰:۳۰ در قالب برنامه «سیاحت غرب» از شبکه چهار پخش می شود.
انتهای پیام/ن