به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سیما، به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، یاسر فریادرس افزود: دغدغه من این بود که نشان دهم آن روح و معنایی که در عاشورا وجود دارد، هنوز هم میتواند در زندگی روزمره ما جاری باشد. ایده «جایی برای همه» از همین نگاه شکل گرفت؛ اینکه انسانها با همه پیچیدگیها، اشتباهات و شرایط مختلف زندگیشان میتوانند به یک نقطه روشن برسند. درواقع تلاش کردیم قصههایی روایت کنیم که آدمها در آن با انتخابهای اخلاقی مواجه میشوند و در این مسیر، مفاهیم الهامگرفته از فرهنگ عاشورا به شکل طبیعی وارد زندگیشان میشود، نه بهصورت مستقیم و شعاری.
وی ادامه داد: وقتی قرار است اثری درباره عاشورا یا مفاهیم مرتبط با آن ساخته شود، حساسیتها طبیعی است و این موضوع مسئولیت کار را بیشتر میکند. از طرفی مخاطب امروز هم بسیار آگاه و دقیق است و خیلی سریع متوجه میشود که یک اثر صرفاً قصد دارد پیام بدهد یا واقعاً یک داستان انسانی و قابللمس تعریف میکند. یکی از مهمترین چالشهای ما این بود که تعادل میان روایت داستانی و مضمون مذهبی حفظ شود. اگر قصه جذاب نباشد، پیام هم منتقل نمیشود.
فریادرس افزود: فارغ از حساسیتهای محتوایی، بزرگترین چالش ما یک اتفاق پیشبینینشده بود؛ تولید این مجموعه همزمان شد با جنگ ۱۲روزه و طبیعتاً وضع کشور در آن مقطع کاملاً خاص بود. ما در مرحله تولید در تهران بودیم و عملاً کار وارد مرحله جدی تصویربرداری شده بود. در روزهای اول تلاش کردیم کار را متوقف نکنیم. با وجود شرایط خاص، گروه با انگیزه کار را جلو میبرد و حتی زیر صدای پدافند هم کار را ضبط میکردیم. خیلی زود، اما متوجه شدیم که از نظر فنی، مخصوصاً در حوزه صدا، ادامه کار در آن شرایط عملاً امکانپذیر نیست. به همین دلیل تصمیم سختی گرفتیم و کار را به یزد منتقل کردیم.
فریادرس ادامه داد: این جابهجایی ساده نبود؛ عملاً باید پیشتولید را دوباره سازماندهی میکردیم. لوکیشنها، اسکان عوامل، هماهنگیهای محلی، برنامهریزی جدید تولید و همه چیز باید در مدتزمان کوتاه بازطراحی میشد. از طرف دیگر، زمان پخش بههیچعنوان قابلتغییر نبود و باید خودمان را به آنتن محرم میرساندیم. در یزد با فشردگی زمانی بسیار بالایی کار کردیم. واقعاً همه عوامل، از بازیگران گرفته تا گروه فنی، با تمام توان و بدون نگاه صرفاً پروژهای پایکار ایستادند. ساعات کاری طولانی بود و برنامهریزیها بهصورت روزانه و حتی ساعتی بهروزرسانی میشد. خوشبختانه با همدلی و تلاش شبانهروزی گروه، طرح بهموقع آماده شد و به آنتن رسید؛ اتفاقی که با توجه به شرایط آن روزها واقعاً کار سادهای نبود.
وی در پاسخ به این سؤال که برای حفظ دقت تاریخی و مذهبی این اثر چه اقداماتی صورت گرفته است، گفت: اگرچه داستانهای «جایی برای همه» در زمان حال اتفاق میافتند، اما ریشه معنایی آنها در فرهنگ عاشورایی است. برای همین تلاش کردیم در مرحله نگارش و توسعه فیلمنامهها، از نگاه کارشناسان و افرادی که در حوزه معارف دینی فعالیت دارند، استفاده کنیم. هدف این بود که مفاهیم به شکلی درست و بدون تحریف در دل داستان قرار بگیرند. از طرف دیگر سعی کردیم به جای نقل مستقیم روایتهای تاریخی، بیشتر بر ارزشهایی تمرکز کنیم که از عاشورا الهام گرفته شدهاند؛ مثل وفاداری، مسئولیتپذیری، ایثار، و مواجهه انسان با وجدان خودش در لحظههای سخت.
این تهیهکننده تلویزیون در توضیح معیارهای انتخاب کارگردان و بازیگران اظهار کرد: در انتخاب عوامل، بهویژه کارگردانان، مهمترین نکته برای ما این بود که نگاه مشترکی نسبت به فضای کار وجود داشته باشد. وقتی قرار است مجموعهای ساخته شود که به نوعی با فضای محرم و فرهنگ حسینی مرتبط است، مهم است که کارگردان بتواند این فضا را بهصورت طبیعی و بدون اغراق در روایت وارد کند. از نظر بازیگری هم بیشتر از هر چیز به باورپذیری نقشها فکر میکردیم. شخصیتهای این مجموعه آدمهای معمولی جامعه هستند، بنابراین لازم بود بازیگران بتوانند این حس طبیعی بودن را منتقل کنند. ترکیب بازیگران باتجربه در کنار چهرههای کمتر دیدهشده کمک کرد تا فضای کار واقعیتر به نظر برسد. ضمن اینکه در کنار اینها رشد کارگردانها و فرصت تولید برای من بسیار مهم بودند و دوست داشتم از این فرصت برای رشد کار اولیها استفاده کنم. به همین دلیل بسیاری از کارگردانان تجربه اول خود را در این طرح با موفقیت پشت سر گذاشتند.
فریادرس تصریح کرد: در ظاهر ممکن است فرایند تولید تفاوت زیادی نداشته باشد، اما در عمل فضا کمی متفاوت است. وقتی طرحی در ارتباط با محرم و فرهنگ عاشورا شکل میگیرد، معمولاً نوعی همدلی میان عوامل شکل میگیرد که در طرحهای دیگر کمتر دیده میشود. بسیاری از اعضای گروه احساس میکنند در حال انجام دادن کاری هستند که فراتر از یک طرح صرفاً حرفهای است. البته در کنار این فضای معنوی، مسئولیت هم سنگینتر است، چون مخاطب نسبت به این نوع آثار حساستر است و انتظار دارد که کار با دقت و احترام بیشتری ساخته شود. تلویزیون هنوز هم از مهمترین رسانههایی است که میتواند مفاهیم فرهنگی و دینی را به گستره زیادی از مخاطبان منتقل کند. سریالها بهخصوص به این دلیل مؤثر هستند که مخاطب با شخصیتها همراه میشود و قصه را دنبال میکند. اگر این قصهها بهدرستی طراحی شوند، میتوانند بدون آنکه مستقیم نصیحت کنند، مفاهیم عمیق فرهنگی را انتقال دهند. مهمترین نقش رسانه در این حوزه این است که بتواند روایتهایی تازه و قابللمس از فرهنگ عاشورا ارائه دهد؛ روایتهایی که برای نسل امروز هم قابلدرک و ارتباط باشد.
وی با اشاره به بازخوردها نسبت به قصه «جایی برای همه» تأکید کرد: بازخوردهایی که دریافت کردهایم برای ما دلگرمکننده بوده است، بهخصوص ازاینجهت که بسیاری از مخاطبان گفته بودند با شخصیتها و موقعیتهای داستانی ارتباط برقرار کردهاند. برای ما مهم بود که مخاطب احساس نکند با یک روایت دور از زندگی خودش روبهروست. وقتی مخاطب میگوید که یکی از داستانها یادآور تجربهای در زندگی خودش بوده، این نشانه توفیق کار است. درنهایت هدف ما همین بود که مخاطب در دل قصهها، با یک حس امید و تأمل از پای تلویزیون بلند شود. مهمترین پیامیکه دوست داشتیم منتقل شود این بود که در مسیر زندگی، همیشه امکان تغییر و بازگشت وجود دارد. شخصیتهای این مجموعه هرکدام در موقعیتهایی قرار میگیرند که باید میان مسیرهای مختلف انتخاب کنند. آنچه برای ما اهمیت داشت این بود که نشان دهیم حتی در شرایط سخت هم میتوان تصمیمیگرفت که مسیر زندگی را تغییر دهد. اگر مخاطب بعد از دیدن این مجموعه احساس کرده باشد که هنوز فرصت انتخابهای بهتر وجود دارد و امیدی برای اصلاح مسیر هست، به نظرم ما به هدف اصلی خودمان نزدیک شدهایم.
فریادرس در پاسخ به این سؤال که کدام بخش از فرهنگ عاشورا کمتر در آثار نمایشی موردتوجه بوده است، اظهار کرد: یکی از بخشهایی که کمتر به آن پرداخته شده، جنبههای اجتماعی و اخلاقی فرهنگ عاشورا در زندگی روزمره است. ما معمولاً بیشتر به مراسم، آیینها یا بازسازی تاریخی واقعه توجه میکنیم، درحالیکه عاشورا سرشار از مفاهیم انسانی است که میتواند در روابط اجتماعی، در مسئولیتپذیری فردی، در عدالتخواهی و حتی در مواجهه با مشکلات زندگی معنا پیدا کند. این بخشها ظرفیت دراماتیک بسیار زیادی دارند و سوژههای متنوعی برای آثار نمایشی هستند.
وی با اشاره به برنامههای خود برای تولیدات در این مسیر در آینده گفت: اگر فرصت تولید یک اثر دیگر در این فضا فراهم شود، احتمالاً بیشتر به سراغ داستانهایی میروم که نسل جوان در مرکز آنها قرار دارند. امروز جوانان با پرسشها و مشکلات متفاوتی روبهرو هستند و اگر بتوانیم این پرسشها را صادقانه در قالب یک داستان مطرح کنیم و در دل روایت به مفاهیم الهامگرفته از فرهنگ عاشورا برسیم، نتیجه میتواند برای مخاطب بسیار ملموستر باشد. چنین رویکردی کمک میکند مخاطب احساس کند این مفاهیم فقط متعلق به گذشته نیستند، بلکه میتوانند در زندگی امروز هم معنا داشته باشند.
انتهای پیام/ن